01/08/2024
Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (ARiMR) to kluczowa instytucja w polskim rolnictwie, odgrywająca istotną rolę we wspieraniu rozwoju tego sektora. Często pojawia się pytanie o status ARiMR – czy jest to jednostka budżetowa, potocznie zwana „budżetówką”? Aby odpowiedzieć na to pytanie, warto przyjrzeć się bliżej zadaniom i pozycji prawnej Agencji.

Czym zajmuje się ARiMR?
Głównym zadaniem ARiMR jest udzielanie wsparcia finansowego rolnikom i przedsiębiorcom z sektora rolno-spożywczego. Agencja wdraża programy finansowane zarówno ze środków krajowych, jak i Unii Europejskiej, realizując cele polityki państwa w zakresie rozwoju rolnictwa i obszarów wiejskich. ARiMR wspomaga inwestycje w rolnictwo, rybołówstwo i przetwórstwo produktów rolnych, dążąc do modernizacji i zwiększenia konkurencyjności polskiego rolnictwa.
Do ARiMR rolnicy zwracają się o pomoc w trudnych sytuacjach, takich jak klęski żywiołowe. Agencja oferuje wsparcie finansowe na wznowienie produkcji po suszach, powodziach, gradobiciach i innych zdarzeniach losowych. Środki te mogą być przeznaczone na odbudowę gospodarstw i przywrócenie ich do stanu sprzed klęski.
Kolejnym ważnym obszarem działalności ARiMR jest poprawa struktury agrarnej. Agencja wspiera młodych rolników rozpoczynających działalność, oferując im dofinansowanie na rozwój gospodarstw rodzinnych. Ponadto, ARiMR angażuje się we wspieranie grup producentów rolnych, związków i spółdzielni rolników, co ma na celu wzmocnienie pozycji rolników na rynku i ułatwienie im współpracy.
ARiMR nie zapomina również o oświacie i doradztwie rolniczym, w tym w zakresie rolnictwa ekologicznego. Agencja dąży do podnoszenia świadomości rolników i promowania zrównoważonych praktyk rolniczych.
Kontrole ARiMR – czego można się spodziewać?
Kontrole przeprowadzane przez ARiMR są nieodłącznym elementem systemu wsparcia rolnictwa. Ich celem jest weryfikacja, czy środki publiczne są wykorzystywane zgodnie z przeznaczeniem i obowiązującymi przepisami. Dla wielu rolników słowo „kontrola” kojarzy się z obawami, dlatego warto wiedzieć, czego można się spodziewać i jakie prawa przysługują kontrolowanym.
ARiMR przeprowadza kontrole na miejscu, aby zweryfikować zgodność danych zawartych we wnioskach o pomoc ze stanem faktycznym. Kontrole mogą być zapowiedziane i niezapowiedziane, w zależności od rodzaju płatności i celu kontroli.

Kontrola niezapowiedziana
Kontrola niezapowiedziana, choć budzi najwięcej emocji, ma swoje uzasadnienie. ARiMR może przeprowadzić taką kontrolę w celu weryfikacji płatności bezpośrednich i wsparcia obszarowego, w tym:
- Podstawowego wsparcia dochodów
- Płatności redystrybucyjnej
- Płatności dla młodych rolników
- Ekoschematu Retencjonowanie wody na trwałych użytkach zielonych
- Wsparcia dochodów związanych z produkcją (np. buraków cukrowych, chmielu, lnu, konopi włóknistych, pomidorów, truskawek, ziemniaków skrobiowych, roślin pastewnych, roślin strączkowych na nasiona)
- Płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami (ONW)
- Przejściowej pomocy krajowej
- Transferu wiedzy i doradztwa
W przypadku kontroli niezapowiedzianej, kontrolerzy ARiMR mogą zweryfikować stan upraw, zwierząt, czy zgodność danych obszarowych bez konieczności wcześniejszego powiadomienia rolnika.
Kontrola zapowiedziana
Zasadą jest, że kontrole ARiMR nie powinny być zapowiadane, jednak w pewnych sytuacjach powiadomienie rolnika jest konieczne. Dzieje się tak, gdy obecność rolnika jest niezbędna do przeprowadzenia kontroli, na przykład w przypadku kontroli inwentarza żywego lub konieczności weryfikacji dokumentów dostępnych w siedzibie gospodarstwa.
Jeśli powiadomienie o kontroli następuje wcześniej niż 48 godzin przed jej rozpoczęciem, powinno być ono ograniczone do niezbędnego minimum, nie przekraczając 14 dni. W przypadku kontroli inwentarza żywego termin powiadomienia nie może przekraczać 48 godzin, chyba że istnieją uzasadnione przypadki.
ARiMR powiadamia o kontroli telefonicznie, pisemnie lub bezpośrednio. Warto pamiętać, że nawet w przypadku zapowiedzianej kontroli, czynności kontrolne mogą być wykonywane podczas nieobecności rolnika, jeśli nie wymaga to jego bezpośredniego udziału.
Raport z kontroli
Po przeprowadzonej kontroli ARiMR sporządza raport z kontroli w formie elektronicznej. Rolnik ma prawo zapoznać się z raportem, podpisać go i ewentualnie zgłosić uwagi dotyczące przebiegu kontroli. Raport powinien zostać przekazany rolnikowi w ciągu 14 dni od daty zakończenia kontroli, choć termin ten może zostać wydłużony do 3 miesięcy.
Czy ARiMR to jednostka sektora finansów publicznych?
Odpowiedź na pytanie, czy ARiMR to „budżetówka”, jest twierdząca. Zgodnie z ustawą o finansach publicznych, Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa jest jednostką sektora finansów publicznych. Dokładniej, ARiMR jest agencją wykonawczą, co oznacza, że jest państwową osobą prawną utworzoną na podstawie odrębnej ustawy w celu realizacji zadań państwa.

Potwierdzenie statusu ARiMR jako jednostki sektora finansów publicznych można znaleźć w orzecznictwie sądowym. Przykładem jest wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie, sygn. akt I ACa 1213/12, gdzie w uzasadnieniu podkreślono, że „nie budzi wątpliwości okoliczność, że pozwana agencja w świetle przepisów ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych stanowi jednostkę sektora finansów publicznych.”
Status jednostki sektora finansów publicznych wiąże się z określonymi obowiązkami i ograniczeniami, m.in. w zakresie gospodarowania środkami publicznymi i transparentności działania. ARiMR, jako „budżetówka”, podlega szczególnym regulacjom dotyczącym finansów publicznych i kontroli wydatków.
Podsumowanie
Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa jest kluczową jednostką budżetową w sektorze rolnictwa, odpowiedzialną za wdrażanie polityki rolnej państwa i dystrybucję środków finansowych. Jej działalność obejmuje szeroki zakres zadań – od wsparcia inwestycji i pomocy w sytuacjach kryzysowych, po kontrole i doradztwo. Rozumienie roli ARiMR i zasad jej funkcjonowania jest istotne dla każdego rolnika korzystającego z programów wsparcia.
FAQ – Najczęściej zadawane pytania
Czy pracownicy ARiMR są pracownikami budżetowymi?
Tak, pracownicy ARiMR są pracownikami jednostki sektora finansów publicznych, co potocznie określa się jako „budżetówka”.
Czy ARiMR może przeprowadzić kontrolę bez zapowiedzi?
Tak, w określonych przypadkach ARiMR ma prawo do przeprowadzenia kontroli niezapowiedzianej, szczególnie w zakresie płatności bezpośrednich i wsparcia obszarowego.
Czy rolnik otrzymuje raport z kontroli ARiMR?
Tak, ARiMR sporządza raport z kontroli i przekazuje go rolnikowi w terminie do 14 dni (czasem do 3 miesięcy) od zakończenia kontroli.
Gdzie można znaleźć listę kontroli przeprowadzanych przez ARiMR?
Ogólnodostępna lista kontroli ARiMR powinna być dostępna na stronie internetowej Agencji. Warto tam szukać aktualnych informacji.
Jeśli chcesz poznać inne artykuły podobne do ARiMR a budżet państwa: rola i kontrola, możesz odwiedzić kategorię Księgowość.
