20/03/2024
Projekt budowlany to kluczowy element procesu inwestycyjnego w budownictwie. Jest to nie tylko zbiór rysunków i planów, ale przede wszystkim dokumentacja, która musi zostać zatwierdzona, aby można było rozpocząć budowę. Wiele osób zadaje sobie pytanie, kto właściwie stoi za procesem zatwierdzania projektów budowlanych i jakie kroki należy podjąć, aby uzyskać niezbędne pozwolenia. W tym artykule szczegółowo omówimy, kto jest odpowiedzialny za zatwierdzanie projektów budowlanych w Polsce, jakie elementy zawiera projekt budowlany oraz jakie kroki należy podjąć, aby proces przebiegł sprawnie i bezproblemowo.

Co to jest projekt budowlany i z czego się składa?
Projekt budowlany to kompleksowa dokumentacja, która szczegółowo opisuje planowaną inwestycję budowlaną. Jego definicję i formę reguluje Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane. Zgodnie z przepisami, projekt budowlany jest niezbędny do uzyskania pozwolenia na budowę, a także stanowi podstawę do realizacji prac budowlanych. Nowelizacja przepisów z 2021 roku wprowadziła pewne zmiany w zawartości projektu budowlanego, jednak jego podstawowe elementy pozostały niezmienne. Standardowy projekt budowlany składa się z trzech głównych części:
- Projekt zagospodarowania terenu działki
- Projekt architektoniczno-budowlany
- Projekt techniczny
Projekt zagospodarowania terenu działki
Pierwszą i niezwykle ważną częścią projektu budowlanego jest projekt zagospodarowania terenu działki. Koncentruje się on na otoczeniu planowanej budowy, czyli działce i jej najbliższym sąsiedztwie. Kluczowym elementem przy sporządzaniu tego projektu jest miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego. Jeśli dla danej działki taki plan nie został uchwalony, konieczne jest uzyskanie decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Projekt zagospodarowania terenu przedstawia graficznie na mapie do celów projektowych lub mapie katastralnej w skali 1:500 lub 1:1000:
- Wymiary całkowite działki.
- Usytuowanie projektowanego budynku na działce.
- Odległość budynku od granic działki.
- Główne wymiary zewnętrzne budynku.
- Dojazd i dojście do budynku.
- Lokalizację miejsc postojowych dla samochodów.
- Umiejscowienie pojemników na odpady stałe.
- Rozmieszczenie innych obiektów na działce.
Dodatkowo, projekt zagospodarowania terenu musi zawierać informacje o przyłączach mediów, takich jak:
- Przyłącza wodne (lub studnię).
- Przyłącza kanalizacyjne (lub szambo, przydomową oczyszczalnię ścieków).
- Przyłącza energetyczne.
- Przyłącza gazowe.
- W niektórych przypadkach także telekomunikacyjne.
W projekcie tym określa się również parametry powierzchniowe działki, w tym powierzchnię całkowitą, zabudowaną, utwardzoną i biologicznie czynną. Należy także opisać wszelkie ingerencje w środowisko naturalne, takie jak wycinki drzew, sposób odprowadzania wód opadowych i zabezpieczenia wód gruntowych.
Projekt architektoniczno-budowlany
Projekt architektoniczno-budowlany jest często uważany za najważniejszą część dokumentacji projektowej. Składa się z dwóch części: rysunkowej i opisowej. Część rysunkowa zawiera:
- Rzuty projektu budowlanego – rzuty wszystkich kondygnacji, fundamentów, dachu i więźby dachowej.
- Przekroje projektu budowlanego – przekroje poprzeczne i podłużne, przechodzące przez kluczowe punkty budynku, np. schody.
- Elewacje projektu – wszystkie elewacje budynku.
- Rozwiązania instalacyjne – rysunki przebiegu instalacji wodno-kanalizacyjnej, ogrzewania, gazowej i elektrycznej.
Wszystkie rysunki w projekcie architektoniczno-budowlanym muszą być sporządzone w odpowiedniej skali, zazwyczaj nie mniejszej niż 1:100 (lub 1:50 w przypadku adaptacji lub rozbudowy). Część opisowa projektu architektoniczno-budowlanego szczegółowo charakteryzuje zastosowane rozwiązania konstrukcyjne, materiałowe i instalacyjne. Znajdują się w niej również:
- Współczynniki izolacyjności termicznej przegród budynku.
- Charakterystyka energetyczna obiektu.
- Kategoria geotechniczna.
- Posadowienie budynku.
- Dane liczbowe dotyczące powierzchni, kubatury i wysokości budynku.
Dodatkowo, projekt architektoniczno-budowlany zawiera plan BIOZ (Bezpieczeństwa i Ochrony Zdrowia) oraz dokumenty potwierdzające uprawnienia projektantów.
Projekt techniczny
Projekt techniczny to najbardziej szczegółowa część dokumentacji projektowej, zawierająca precyzyjne rozwiązania konstrukcyjne i techniczne. Znajdują się w nim:
- Projektowane rozwiązania konstrukcyjne wraz z obliczeniami statyczno-wytrzymałościowymi.
- Szczegółowe opracowania techniczne, w tym instalacyjne.
Projekt techniczny stanowi około 35% całej dokumentacji projektowej i jest kluczowy dla prawidłowej realizacji prac budowlanych. Warto jednak zaznaczyć, że projekt techniczny nie jest obligatoryjny na etapie uzyskiwania pozwolenia na budowę. Organ administracji architektoniczno-budowlanej weryfikuje na tym etapie głównie uprawnienia osoby podpisującej projekt.

Kto zatwierdza projekt budowlany?
Zatwierdzenie projektu budowlanego jest kluczowym etapem w procesie uzyskiwania pozwolenia na budowę. Projekt budowlany musi być sporządzony przez uprawnionego projektanta. Następnie, dokument ten jest zatwierdzany przez właściwy organ administracji architektoniczno-budowlanej. Najczęściej organem tym jest starosta, a w niektórych przypadkach może to być również wojewoda. Właściwość organu zależy od rodzaju i skali inwestycji. W przypadku większości domów jednorodzinnych organem zatwierdzającym jest starosta.
Organ administracji architektoniczno-budowlanej sprawdza przede wszystkim zgodność projektu z:
- Miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego lub decyzją o warunkach zabudowy.
- Warunkami technicznymi, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.
- Przepisami Prawa budowlanego.
Dodatkowo, organ weryfikuje uprawnienia projektanta, który podpisał projekt. Warto podkreślić, że weryfikacja projektu technicznego nie jest już obligatoryjna na etapie pozwolenia na budowę. Organ skupia się na sprawdzeniu uprawnień projektanta i zgodności projektu z podstawowymi wymaganiami.
Kiedy projekt budowlany podlega sprawdzeniu?
Zgodnie z przepisami, projekt budowlany o prostej konstrukcji, taki jak budynek jednorodzinny, co do zasady nie wymaga dodatkowej konsultacji ze sprawdzającym. Obowiązek sprawdzenia projektu budowlanego przez sprawdzającego (osobę posiadającą odpowiednie uprawnienia) dotyczy przede wszystkim projektów:
- Budynków użyteczności publicznej.
- Budynków wielorodzinnych.
- Budynków o skomplikowanej konstrukcji.
- Budynków o dużej kubaturze.
W przypadku prostych projektów domów jednorodzinnych, organ administracji architektoniczno-budowlanej opiera się na oświadczeniu projektanta o zgodności projektu z przepisami.
Jak czytać projekt budowlany? Kluczowe oznaczenia
Zrozumienie projektu budowlanego jest kluczowe nie tylko dla wykonawców, ale również dla inwestora, szczególnie jeśli budowa realizowana jest systemem gospodarczym. Projekty budowlane zawierają szereg oznaczeń i symboli, które mogą być niezrozumiałe dla osób nie związanych z budownictwem. Aby ułatwić czytanie projektu, warto skorzystać z legendy projektu budowlanego, która powinna zawierać objaśnienia wszystkich użytych symboli i oznaczeń. Kilka podstawowych oznaczeń:
| Oznaczenie | Opis |
|---|---|
| Grube linie | Ściany nośne, słupy, elementy konstrukcyjne |
| Cienkie linie | Ściany działowe, otwory okienne i drzwiowe, schody |
| Linie przerywane | Elementy powyżej 1m (obrys dachu, pergole) |
| Zygzak | Warstwa ocieplenia ze styropianu |
| Wężyk | Warstwa ocieplenia z wełny mineralnej |
| Kółko podzielone na pół z liczbami | Wymiary stolarki (szerokość/wysokość) |
| Kolory linii | Czerwony - ściany nośne, Zielony - działowe, Niebieski - podciągi |
Znajomość tych podstawowych oznaczeń ułatwi orientację w rysunkach i planach zawartych w projekcie budowlanym.

Czy projekt budowlany ma datę ważności?
Projekty budowlane co do zasady nie mają określonej daty ważności. Jednak warto pamiętać, że przepisy budowlane i warunki techniczne ulegają zmianom. Jeśli projekt został zakupiony kilka lat temu, konieczne może być jego dostosowanie do aktualnie obowiązujących przepisów. Przykładowo, zmiany w Warunkach Technicznych (WT) w 2021 roku wprowadziły nowe standardy dotyczące izolacyjności termicznej budynków. Dlatego, jeśli projekt jest starszy, warto skonsultować się z projektantem i upewnić się, że jest on zgodny z aktualnymi wymaganiami.
Co zawiera kompletny projekt budowlany?
Kupując gotowy projekt domu, warto zwrócić uwagę na zakres dokumentacji, jaką oferuje projektant. Kompletny projekt budowlany powinien zawierać:
- Projekt architektoniczno-budowlany (część opisowa i rysunkowa).
- Projekt techniczny (część opisowa i rysunkowa, w tym projekty instalacji).
- Zgodę na zmiany w projekcie (w przypadku projektów gotowych).
- Kopie uprawnień projektantów.
- Charakterystykę energetyczną.
Dokładny zakres dokumentacji może się różnić w zależności od biura projektowego, dlatego warto dokładnie sprawdzić, co zawiera oferowany projekt.
Podsumowanie
Zatwierdzanie projektu budowlanego to istotny etap procesu inwestycyjnego. Odpowiedzialnym za zatwierdzenie jest właściwy organ administracji architektoniczno-budowlanej, najczęściej starosta. Aby proces przebiegł sprawnie, projekt musi być sporządzony przez uprawnionego projektanta i być zgodny z obowiązującymi przepisami. Zrozumienie struktury projektu budowlanego i kluczowych oznaczeń ułatwi komunikację z projektantami i wykonawcami oraz pozwoli na świadome uczestnictwo w procesie budowlanym. Pamiętaj, że odpowiednio przygotowany i zatwierdzony projekt budowlany to fundament udanej inwestycji.
Jeśli chcesz poznać inne artykuły podobne do Kto zatwierdza projekty budowlane?, możesz odwiedzić kategorię Rachunkowość.
