09/05/2024
Opowieść o stworzeniu świata w siedem dni jest jednym z najbardziej fundamentalnych i rozpoznawalnych fragmentów Biblii, otwierającym Księgę Rodzaju. Ta starożytna narracja nie tylko opisuje początki wszechświata, ale również wprowadza kluczowe koncepcje teologiczne i filozoficzne, które ukształtowały zachodnią cywilizację. Zanurzmy się w szczegóły tego epickiego dzieła, analizując każdy dzień stworzenia zgodnie z biblijnym tekstem i interpretacjami.

Siedem Dni Stworzenia Świata według Księgi Rodzaju
Księga Rodzaju, w swoich pierwszych dwóch rozdziałach, prezentuje szczegółowy opis procesu stwarzania świata przez Boga. Jest to opowieść o porządku wyłaniającym się z chaosu, światłości zwyciężającej ciemność, i o stworzeniu życia w całej jego różnorodności. Przyjrzyjmy się dokładnie, co wydarzyło się każdego z siedmiu dni:
Dzień Pierwszy: Światłość i Ciemność
„Na początku Bóg stworzył niebo i ziemię. Ziemia zaś była bezładem i pustkowiem: ciemność była nad powierzchnią bezmiaru wód, a Duch Boży unosił się nad wodami. Wtedy Bóg rzekł: «Niechaj się stanie światłość!» I stała się światłość.” (Rdz 1,1-3)
Pierwszym aktem stwórczym Boga jest oddzielenie światłości od ciemności. Z chaosu i pustki wyłania się pierwsze rozróżnienie, fundament porządku. Bóg tworzy światłość swoim słowem, co podkreśla potęgę i moc stwórczą Jego mowy. Następnie Bóg nazywa światłość „dniem”, a ciemność „nocą”, ustanawiając podstawowy rytm czasu. „I tak upłynął wieczór i poranek – dzień pierwszy.” Ta formuła, powtarzająca się po każdym dniu stworzenia, akcentuje cykliczność i uporządkowanie stwarzania.
Dzień Drugi: Sklepienie Niebieskie
„A potem Bóg rzekł: «Niechaj powstanie sklepienie w środku wód i niechaj ono oddzieli jedne wody od drugich!» Uczyniwszy to sklepienie, Bóg oddzielił wody pod sklepieniem od wód ponad sklepieniem; a gdy tak się stało, Bóg nazwał to sklepienie niebem. I tak upłynął wieczór i poranek – dzień drugi.” (Rdz 1,6-8)
Drugiego dnia Bóg tworzy sklepienie niebieskie, które oddziela wody górne od wód dolnych. To sklepienie, nazwane przez Boga „niebem”, jest przestrzenią, w której będą umieszczone ciała niebieskie. Akt oddzielenia wód symbolizuje dalsze porządkowanie chaosu, tworzenie struktury i przestrzeni w nowo powstającym świecie. Sklepienie niebieskie jest ważnym elementem kosmologii starożytnego Bliskiego Wschodu, którego echo znajdujemy w biblijnym opisie.
Dzień Trzeci: Ląd, Morza i Roślinność
„A potem Bóg rzekł: «Niechaj zbiorą się wody spod nieba w jedno miejsce i niech się ukaże powierzchnia sucha!» A gdy tak się stało, Bóg nazwał tę suchą powierzchnię ziemią, a zbiorowisko wód nazwał morzem. Bóg widząc, że były dobre, rzekł: «Niechaj ziemia wyda rośliny zielone: trawy dające nasiona, drzewa owocowe rodzące na ziemi według swego gatunku owoce, w których są nasiona». I stało się tak.” (Rdz 1,9-11)
Trzeci dzień przynosi wyłonienie się lądu z wód i powstanie mórz. Bóg organizuje geografię świata, stwarzając przestrzeń do życia na lądzie. Następnie, po raz kolejny poprzez swoje słowo, Bóg powołuje do istnienia roślinność: trawy, zioła i drzewa owocowe. Podkreślone jest, że rośliny rodzą „według swego gatunku”, co wskazuje na różnorodność i uporządkowanie w świecie natury, zgodne z Bożym planem. Bóg widzi, że Jego dzieło jest „dobre”, co jest refrenem powtarzającym się po każdym akcie stwórczym, potwierdzającym harmonię i zamierzony cel.

Dzień Czwarty: Słońce, Księżyc i Gwiazdy
„A potem Bóg rzekł: «Niechaj powstaną ciała niebieskie, świecące na sklepieniu nieba, aby oddzielały dzień od nocy, aby wyznaczały pory roku, dni i lata; aby były ciałami jaśniejącymi na sklepieniu nieba i aby świeciły nad ziemią». I stało się tak. Bóg uczynił dwa duże ciała jaśniejące: większe, aby rządziło dniem, i mniejsze, aby rządziło nocą, oraz gwiazdy.” (Rdz 1,14-16)
Czwartego dnia Bóg stwarza ciała niebieskie: Słońce, Księżyc i gwiazdy. Ich funkcją jest oświetlanie Ziemi, oddzielanie dnia od nocy i wyznaczanie pór roku, dni i lat. Warto zauważyć, że w tekście nie są one nazywane imionami, które w innych kulturach starożytnych były często deifikowane i czczone jako bogowie. Biblijny opis podkreśla, że są to stworzenia Boże, służące do określania czasu i dawania światła, a nie obiekty kultu. Stworzenie ciał niebieskich wprowadza kosmiczny porządek i rytm do świata.
Dzień Piąty: Ryby i Ptaki
„Potem Bóg rzekł: «Niechaj się zaroją wody od roju istot żywych, a ptactwo niechaj lata nad ziemią, pod sklepieniem nieba!» Tak stworzył Bóg wielkie potwory morskie i wszelkiego rodzaju pływające istoty żywe, którymi zaroiły się wody, oraz wszelkie ptactwo skrzydlate różnego rodzaju. Bóg widząc, że były dobre, Pobłogosławił je tymi słowami: «Bądźcie płodne i mnóżcie się, abyście zapełniały wody morskie, a ptactwo niechaj się rozmnaża na ziemi».” (Rdz 1,20-22)
Piątego dnia Bóg stwarza ryby i ptaki, wypełniając wodę i powietrze życiem. Pojawia się różnorodność istot żywych w wodach i w powietrzu. Bóg błogosławi te stworzenia, nakazując im płodność i rozmnażanie się, aby „zapełniały wody morskie, a ptactwo niechaj się rozmnaża na ziemi”. Jest to pierwsze błogosławieństwo w opisie stworzenia, skierowane do żywych istot, podkreślające Bożą troskę o rozwój i trwanie życia.
Dzień Szósty: Zwierzęta Lądowe i Człowiek
„Potem Bóg rzekł: «Niechaj ziemia wyda istoty żywe różnego rodzaju: bydło, zwierzęta pełzające i dzikie zwierzęta według ich rodzajów!» I stało się tak. Bóg uczynił różne rodzaje dzikich zwierząt, bydła i wszelkich zwierząt pełzających po ziemi. I widział Bóg, że były dobre. A wreszcie rzekł Bóg: «Uczyńmy człowieka na Nasz obraz, podobnego Nam.»” (Rdz 1,24-26)
Szósty dzień jest kulminacją aktu stworzenia. Najpierw Bóg stwarza zwierzęta lądowe: bydło, zwierzęta pełzające i dzikie zwierzęta, również „według ich rodzajów”. Następnie, w odróżnieniu od poprzednich aktów stwórczych, Bóg podejmuje decyzję w formie narady: „Uczyńmy człowieka na Nasz obraz, podobnego Nam”. Stworzenie człowieka jest przedstawione jako szczególny akt, wynikający z Bożego zamysłu i wyróżniający człowieka spośród innych stworzeń. Człowiek zostaje stworzony „na obraz Boży”, co nadaje mu wyjątkową godność i specjalne miejsce w stworzeniu. Bóg stwarza mężczyznę i niewiastę, dając im błogosławieństwo płodności i panowania nad stworzeniem: „Bądźcie płodni i rozmnażajcie się, abyście zaludnili ziemię i uczynili ją sobie poddaną”.

Dzień Siódmy: Odpoczynek Boga
„W ten sposób zostały ukończone niebo i ziemia oraz wszystkie jej zastępy [stworzeń]. A gdy Bóg ukończył w dniu szóstym swe dzieło, nad którym pracował, odpoczął dnia siódmego po całym swym trudzie, jaki podjął. Wtedy Bóg pobłogosławił ów siódmy dzień i uczynił go świętym; w tym bowiem dniu odpoczął po całej swej pracy, którą wykonał, stwarzając.” (Rdz 2,1-3)
Siódmy dzień różni się od poprzednich. Po zakończeniu dzieła stworzenia, Bóg odpoczywa. Nie jest to odpoczynek z wyczerpania, lecz odpoczynek z dzieła dokonanego, pełnego i dobrego. Bóg pobłogosławił dzień siódmy i uczynił go świętym, ustanawiając dzień odpoczynku i świętowania. Dzień siódmy jest zwieńczeniem aktu stworzenia, wskazując na Bożą pełnię i ustanawiając wzór dla ludzkiego życia, które ma być równoważne między pracą a odpoczynkiem.
Stworzenie Świata w Mitologii i Księdze Rodzaju - Porównanie
Opowieść o stworzeniu świata z Księgi Rodzaju może być porównywana z mitologicznymi narracjami o kosmogoniach różnych kultur. Tekst wskazuje na porównanie z mitologią grecką, gdzie świat wyłania się z chaosu i powstają bogowie Uranos i Gaja. Istnieją zarówno podobieństwa, jak i różnice między biblijną i mitologiczną wizją stworzenia.
| Element | Religia Katolicka (Księga Rodzaju) | Mitologia Grecka |
|---|---|---|
| Początek | Bezład, ciemność, pustka i Bóg | Chaos |
| Stwórca | Bóg (jeden, transcendentny) | Para bogów (Uranos i Gaja) i kolejni bogowie (antropomorficzni) |
| Sposób stworzenia człowieka | Z prochu ziemi, tchnienie życia, kobieta z żebra mężczyzny | Tytan Prometeusz z gliny i łez |
| Dni stworzenia | Uporządkowany proces w 7 dni | Brak konkretnych dni, proces ewolucji bogów i świata |
| Cel stworzenia | Chwała Boga, stworzenie świata dla człowieka | Powstanie bogów, walki o władzę, brak jednego określonego celu |
Elementy wspólne w Biblii i mitologii to motyw chaosu na początku, motyw potopu, motyw piekła (Szeol/Gehenna – Tartar), motyw nieba (Raj – Pola Elizejskie), motyw świętej góry (Synaj/Góra Oliwna – Olimp/Parnas). Jednak istotne różnice polegają na monoteistycznym charakterze stworzenia w Biblii, transcendentności Boga w porównaniu z antropomorficznymi bogami mitologii, i uporządkowanym, celowym procesie stworzenia w Księdze Rodzaju.

Dwa Opisy Stworzenia Człowieka w Księdze Rodzaju
Księga Rodzaju zawiera dwa opisy stworzenia człowieka. W pierwszym rozdziale (tradycja kapłańska) czytamy, że Bóg stworzył mężczyznę i kobietę równocześnie szóstego dnia. W drugim rozdziale (tradycja jahwistyczna) opis jest inny: Bóg najpierw lepi mężczyznę z prochu ziemi, a następnie stwarza kobietę z żebra mężczyzny. Te dwa opisy nie są sprzeczne, ale uzupełniają się, prezentując dwa aspekty prawdy o stworzeniu człowieka.
Pierwszy opis podkreśla równość mężczyzny i kobiety, stworzonych „na obraz Boży” jednocześnie. Drugi opis akcentuje indywidualne stworzenie człowieka przez gest Boży (jak garncarz lepiący z gliny), oraz współzależność mężczyzny i kobiety, stworzonych dla siebie nawzajem. Dwa opisy pokazują uniwersalny wymiar stworzenia (przez słowo) i osobisty wymiar relacji Boga z każdym człowiekiem.
Kolejność Siedmiu Dni Stworzenia - Podsumowanie
Aby lepiej zapamiętać kolejność stworzenia, możemy przedstawić ją w formie listy:
- Dzień 1: Światłość i ciemność (dzień i noc)
- Dzień 2: Sklepienie niebieskie (niebo)
- Dzień 3: Ląd, morza i roślinność
- Dzień 4: Słońce, Księżyc i gwiazdy
- Dzień 5: Ryby i ptaki
- Dzień 6: Zwierzęta lądowe i człowiek (mężczyzna i kobieta)
- Dzień 7: Odpoczynek Boga (dzień święty)
Podsumowanie
Opowieść o siedmiu dniach stworzenia jest bogata w symbolikę i przesłanie. Ukazuje Bożą moc stwórczą, porządek wyłaniający się z chaosu, różnorodność życia, i wyjątkową rolę człowieka w stworzeniu. Dzień siódmy, dzień odpoczynku Boga, przypomina o świętości czasu i potrzebie równowagi w życiu. Historia stworzenia jest nie tylko opowieścią o przeszłości, ale również inspiracją dla teraźniejszości i przyszłości, zachęcając do kontemplacji nad pięknem stworzenia i odpowiedzialności za nie.
Jeśli chcesz poznać inne artykuły podobne do 7 Dni Stworzenia Świata: Szczegółowy Opis z Księgi Rodzaju, możesz odwiedzić kategorię Rachunkowość.
