Skorygowany Wskaźnik Przepływów Pieniężnych i VAT

W dzisiejszym złożonym świecie finansów przedsiębiorstw, zrozumienie przepływów pieniężnych jest kluczowe dla oceny kondycji finansowej i podejmowania strategicznych decyzji. Rachunek przepływów pieniężnych, obok bilansu i rachunku zysków i strat, stanowi fundament sprawozdawczości finansowej. Jednak, aby uzyskać pełniejszy obraz, często stosuje się skorygowane wskaźniki przepływów pieniężnych, które uwzględniają specyficzne aspekty działalności i struktury finansowej przedsiębiorstwa. W tym artykule przyjrzymy się bliżej skorygowanemu wskaźnikowi przepływów pieniężnych (ACFO), omówimy kwestię VAT w rachunku przepływów pieniężnych oraz zdefiniujemy przepływ środków pieniężnych skorygowany o dług (DACF).

Skorygowany Wskaźnik Przepływów Pieniężnych (ACFO)

Skorygowany wskaźnik przepływów pieniężnych, znany również jako Adjusted Cash Flow from Operations (ACFO), jest miarą finansową stosowaną w celu dokładniejszej oceny zdolności przedsiębiorstwa do generowania gotówki z działalności operacyjnej. Jest to szczególnie istotne w sektorach, gdzie standardowe miary przepływów pieniężnych mogą być niewystarczające do pełnej analizy. Przykładem takiego sektora są REIT-y (Real Estate Investment Trusts – Fundusze Inwestycyjne w Nieruchomości), gdzie ACFO jest powszechnie stosowany.

Co oznacza skorygowany przepływ środków pieniężnych?

Skorygowany przepływ środków pieniężnych (ACFO) jest obliczany w celu lepszego odzwierciedlenia rzeczywistej gotówki generowanej przez działalność operacyjną. REIT-y często obliczają ACFO zgodnie z wytycznymi Real Property Association of Canada (RealPAC), które zostały przedstawione w dokumencie „White Paper on Adjusted Cash Flow from Operations for IFRS” z lutego 2019 roku. Te wytyczne pomagają w standaryzacji obliczeń i zapewniają większą porównywalność między REIT-ami.

Jak oblicza się ACFO?

Obliczenie skorygowanego przepływu środków pieniężnych polega na dostosowaniu standardowego przepływu środków pieniężnych z działalności operacyjnej. Typowe korekty obejmują wyłączenie pewnych pozycji, które nie są uważane za rzeczywiste przepływy gotówki lub które mogą zniekształcać obraz operacyjnej zdolności generowania gotówki. Na przykład, w obliczeniu ACFO często wyłącza się skonsolidowaną EBITDA wynikającą z Equity Cure. Equity Cure to mechanizm stosowany w umowach kredytowych, który pozwala spółce na „uleczenie” naruszenia kowenantów poprzez wniesienie kapitału własnego, co może sztucznie zawyżać EBITDA.

Ponadto, w kontekście wskaźników zadłużenia, często stosuje się pojęcie „Skonsolidowanych Zobowiązań Finansowych” (Consolidated Finance Obligations), które oblicza się jako koszty finansowe plus planowe spłaty kapitału długu, w tym planowe spłaty kapitału z tytułu leasingu finansowego, pomniejszone o amortyzację opłat finansowych zawartych w kosztach finansowych za okres dwunastu miesięcy poprzedzających datę obliczenia.

Wskaźniki wykorzystujące ACFO

ACFO jest często wykorzystywane w wskaźnikach finansowych oceniających zadłużenie i zdolność do obsługi długu. Przykłady wskaźników to:

• Stosunek Skonsolidowanego Skorygowanego Zadłużenia Fundowanego do Skonsolidowanego Skorygowanego Przepływu Pieniężnego: Ten wskaźnik (Consolidated Adjusted Funded Debt to Consolidated Adjusted Cash Flow) mierzy poziom zadłużenia w stosunku do zdolności generowania skorygowanej gotówki. Oblicza się go jako stosunek skonsolidowanego skorygowanego zadłużenia fundowanego na dany dzień do skonsolidowanego skorygowanego przepływu pieniężnego za okres czterech ostatnich kwartałów fiskalnych.
• Stosunek Skonsolidowanego Skorygowanego Przepływu Pieniężnego do Skonsolidowanych Kosztów Odsetkowych: Ten wskaźnik (Consolidated Adjusted Cash Flow to Consolidated Interest Charges) ocenia zdolność przedsiębiorstwa do pokrycia kosztów odsetkowych z generowanej skorygowanej gotówki. Oblicza się go jako stosunek skonsolidowanego skorygowanego przepływu pieniężnego do skonsolidowanych kosztów odsetkowych, również za okres czterech ostatnich kwartałów fiskalnych.

VAT w Rachunku Przepływów Pieniężnych

Podatek od towarów i usług (VAT) jest istotnym elementem rozliczeń przedsiębiorstw, a jego uwzględnienie w rachunku przepływów pieniężnych wymaga szczególnej uwagi. Sposób prezentacji VAT w rachunku przepływów pieniężnych zależy od kilku czynników, w tym od metody sporządzania rachunku przepływów oraz charakteru działalności jednostki.

Działalność Operacyjna w Rachunku Przepływów Pieniężnych

Zgodnie z polską Ustawą o Rachunkowości, działalność operacyjna jest definiowana jako podstawowy rodzaj działalności jednostki oraz inne rodzaje działalności, które nie są działalnością inwestycyjną (lokacyjną) lub finansową. Oznacza to, że działalność operacyjna obejmuje wszystkie działania, dla których jednostka została powołana, np. produkcja i sprzedaż wyrobów, świadczenie usług, handel towarami. W rachunku przepływów pieniężnych w ramach działalności operacyjnej wykazuje się wpływy i wydatki związane z tą podstawową działalnością.

Metoda Bezpośrednia i Pośrednia Sporządzania Rachunku Przepływów Pieniężnych

Istnieją dwie podstawowe metody sporządzania rachunku przepływów pieniężnych z działalności operacyjnej: metoda bezpośrednia i metoda pośrednia. Metoda bezpośrednia polega na zestawieniu rzeczywistych wpływów i wydatków gotówkowych związanych z działalnością operacyjną. Metoda pośrednia natomiast koryguje wynik finansowy netto o pozycje niegotówkowe, aby uzyskać przepływy pieniężne z działalności operacyjnej.

Zalety metody bezpośredniej:

• Przejrzystość i zrozumiałość prezentacji struktury wpływów i wydatków.
• Możliwość porównań w czasie i między jednostkami.
• Łatwość weryfikacji pozycji.

Wady metody bezpośredniej:

• Pracochłonność, szczególnie w jednostkach z dużą liczbą transakcji.
• Wymaga szczegółowej analizy kont kasowych i bankowych.

VAT a Metoda Bezpośrednia

Przy stosowaniu metody bezpośredniej, kluczową kwestią jest sposób uwzględnienia VAT. Zasadniczo, istnieją dwie możliwości:

1. Prezentacja kwot brutto: VAT jest wykazywany łącznie z kwotami netto, które stanowią podstawę jego naliczania. Wpływy i wydatki są prezentowane w kwotach brutto.
2. Prezentacja kwot netto i VAT oddzielnie: Wpływy i wydatki z działalności operacyjnej są prezentowane w kwotach netto, a VAT jest ujmowany oddzielnie, zazwyczaj w pozycji „podatki i opłaty o charakterze publicznoprawnym” w wydatkach operacyjnych, lub jako „zwrot VAT” w innych wpływach operacyjnych.

Krajowy Standard Rachunkowości nr 1 preferuje pierwsze rozwiązanie, tj. prezentację VAT łącznie z kwotami netto. Uzasadnia to tym, że unikamy problemów z klasyfikacją przy niepełnym wpływie należności. Przykład: jeśli sprzedaż towarów opiewa na kwotę brutto 123 000 zł (w tym VAT 23 000 zł), a na koniec okresu ściągnięto tylko 80% należności, to w rachunku przepływów pieniężnych wykazuje się wpływ 98 400 zł (80% z 123 000 zł), bez rozdzielania na kwotę netto i VAT.

VAT od Działalności Inwestycyjnej

Sposób uwzględnienia VAT od działalności inwestycyjnej jest kwestią sporną. Możliwe są dwa podejścia:

1. Ujęcie VAT w całości w działalności operacyjnej: Wpływy i wydatki z działalności inwestycyjnej ujmuje się w wartościach netto, a VAT jest ujmowany w pozostałych wpływach lub wydatkach z działalności operacyjnej. Jest to rozwiązanie preferowane przez KSR nr 1, motywowane spójnością z prezentacją innych podatków (PIT, CIT) w sferze operacyjnej.
2. Przypisanie VAT do działalności inwestycyjnej: VAT od działalności inwestycyjnej jest wykazywany w przepływach z tej działalności, a same wpływy i wydatki inwestycyjne są prezentowane w wartościach brutto. To rozwiązanie jest bliższe rzeczywistości, ale może powodować problemy techniczne, szczególnie przy metodzie pośredniej.

Decyzja o wyborze metody powinna uwzględniać zasadę istotności oraz aspekty techniczne sporządzania rachunku przepływów pieniężnych.

Przykłady Wpływów i Wydatków Operacyjnych z Uwzględnieniem VAT

Przykłady wpływów operacyjnych:

• Sprzedaż towarów lub usług (wpływ gotówki ze sprzedaży, niezależnie od momentu sprzedaży).
• Inne wpływy operacyjne (np. honoraria, odsetki od należności operacyjnych, zwrot VAT, odszkodowania).

Przykłady wydatków operacyjnych:

• Dostawy i usługi (zapłata za materiały, towary, energię, paliwa, usługi).
• Wynagrodzenia netto (wypłacone wynagrodzenia netto).
• Ubezpieczenia społeczne i zdrowotne oraz inne świadczenia (składki ZUS, świadczenia pracownicze).
• Podatki i opłaty o charakterze publicznoprawnym (np. VAT, podatek od nieruchomości, opłaty skarbowe).
• Inne wydatki operacyjne (np. odsetki od zobowiązań operacyjnych, ubezpieczenia majątkowe, kary, darowizny).

Przepływ Środków Pieniężnych Skorygowany o Dług (DACF)

Czym jest przepływ środków pieniężnych skorygowany o dług?

Przepływ środków pieniężnych skorygowany o dług (Debt-Adjusted Cash Flow - DACF) jest wskaźnikiem finansowym, który reprezentuje przedopodatkowy operacyjny przepływ pieniężny (OCF) skorygowany o koszty finansowania po opodatkowaniu. DACF jest szczególnie popularny w analizie przedsiębiorstw z sektora naftowego i gazowego, ale może być stosowany również w innych branżach charakteryzujących się znacznym zadłużeniem.

Obliczanie DACF

DACF oblicza się według następującego wzoru:

DACF = Przepływy pieniężne z działalności operacyjnej + Koszty finansowania (po opodatkowaniu)

Koszty finansowania (po opodatkowaniu) obejmują koszty odsetkowe oraz inne koszty związane z finansowaniem dłużnym, pomniejszone o korzyść podatkową wynikającą z możliwości odliczenia odsetek od podstawy opodatkowania. W sektorze naftowym i gazowym, do DACF mogą być również dodawane koszty poszukiwań i wydobycia, aby uwzględnić różnice w metodach księgowania tych kosztów między różnymi firmami.

Dlaczego DACF jest użyteczny?

DACF jest użyteczny, ponieważ uwzględnia strukturę kapitałową przedsiębiorstwa. Firmy finansują się w różny sposób – niektóre w większym stopniu polegają na długu, inne na kapitale własnym. Standardowy wskaźnik Cena/Przepływy Pieniężne (P/CF) może być zniekształcony w przypadku firm z dużym zadłużeniem. Spółka z dużym długiem może wykazywać wyższy przepływ pieniężny (dzięki korzyści podatkowej z odsetek), co obniża wskaźnik P/CF i sprawia, że firma wydaje się relatywnie tania, nawet jeśli uwzględnienie długu zmienia obraz.

Wskaźnik EV/DACF (Enterprise Value/Debt-Adjusted Cash Flow) eliminuje ten problem. Wartość przedsiębiorstwa (EV) uwzględnia zadłużenie, a DACF odzwierciedla koszt tego długu po opodatkowaniu. EV/DACF jest miarą wyceny, która pozwala na bardziej adekwatne porównanie przedsiębiorstw o różnej strukturze kapitałowej, szczególnie w sektorach kapitałochłonnych i zadłużonych.

Wskaźnik Wartość Przedsiębiorstwa do Przepływu Środków Pieniężnych Skorygowanego o Dług (EV/DACF)

Wskaźnik EV/DACF oblicza się poprzez podzielenie wartości przedsiębiorstwa (EV) przez przepływ środków pieniężnych skorygowany o dług (DACF). Wartość przedsiębiorstwa (EV) jest miarą całkowitej wartości firmy, obejmującą kapitalizację rynkową akcji, zadłużenie krótko- i długoterminowe oraz pomniejszoną o środki pieniężne i ekwiwalenty środków pieniężnych. EV jest często stosowane w wycenach przedsiębiorstw, szczególnie w kontekście potencjalnych przejęć.

Wskaźnik EV/DACF jest więc bardziej kompleksową miarą wyceny niż P/CF, szczególnie w sektorach takich jak naftowy i gazowy, gdzie struktura kapitałowa firm może znacząco się różnić. Uwzględnienie kosztów finansowania po opodatkowaniu i potencjalnych korekt o koszty poszukiwań i wydobycia, pozwala na bardziej „jabłko do jabłka” porównanie przedsiębiorstw.

Podsumowanie

Zarówno skorygowany wskaźnik przepływów pieniężnych (ACFO), jak i przepływ środków pieniężnych skorygowany o dług (DACF) stanowią cenne narzędzia w analizie finansowej przedsiębiorstw. ACFO, popularny w sektorze REIT, pozwala na dokładniejszą ocenę operacyjnej zdolności generowania gotówki, eliminując zakłócenia wynikające z pewnych specyficznych operacji finansowych. Z kolei DACF, powszechny w sektorze naftowym i gazowym, uwzględnia wpływ struktury kapitałowej na przepływy pieniężne, umożliwiając bardziej adekwatne porównania między firmami o różnym poziomie zadłużenia. Zrozumienie tych skorygowanych wskaźników przepływów pieniężnych, w połączeniu z właściwym uwzględnieniem VAT w rachunku przepływów pieniężnych, jest kluczowe dla kompleksowej i rzetelnej analizy finansowej przedsiębiorstw.

Jeśli chcesz poznać inne artykuły podobne do Skorygowany Wskaźnik Przepływów Pieniężnych i VAT, możesz odwiedzić kategorię Rachunkowość.