03/10/2024
W dzisiejszym dynamicznym świecie biznesu, adaptacja do nowoczesnych technologii jest kluczowa dla sukcesu. Jednym z najważniejszych trendów jest SaaS (Software as a Service), czyli oprogramowanie jako usługa. Model ten rewolucjonizuje wiele branż, a księgowość nie jest wyjątkiem. Księgowość SaaS, znana również jako księgowość w chmurze, oferuje szereg korzyści, które mogą znacząco usprawnić zarządzanie finansami Twojej firmy. Ale czym dokładnie jest księgowość SaaS i dlaczego jest tak ważna?
- Czym jest księgowość SaaS?
- 5 C SaaS: Metryki, które musisz śledzić
- Dlaczego śledzenie tych kluczowych metryk jest istotne dla Twojego biznesu SaaS?
- Składnik CMRR (Committed Monthly Recurring Revenue)
- Rezygnacja klientów (Churn)
- Przepływ pieniężny (Cash flow)
- Koszt pozyskania klienta (Customer Acquisition Cost - CAC)
- Wartość życiowa klienta (Customer Lifetime Value - CLV)
- Czy księgowość SaaS jest trudna?
- Jaka jest różnica pomiędzy rachunkowością SAS i SAAS?
- Podsumowanie
- Często zadawane pytania (FAQ)
Czym jest księgowość SaaS?
Księgowość SaaS to model oprogramowania księgowego, w którym aplikacja jest hostowana przez dostawcę usług. Zamiast instalować i utrzymywać oprogramowanie lokalnie, dostęp do niego uzyskujesz bezpiecznie przez komputer lub urządzenie mobilne. To tak, jakbyś wynajmował oprogramowanie zamiast je kupować. Jest to również nazywane oprogramowaniem księgowym w chmurze.

Podstawowa definicja księgowości SaaS jest prosta, ale wiąże się z unikalnymi wymaganiami branżowymi. Na przykład organizacje non-profit potrzebują śledzenia dotacji, a firmy działające w modelu rozliczeń subskrypcyjnych muszą spełniać wymogi ASC 606. Branże, które mogą szczególnie skorzystać z księgowości SaaS, są różnorodne i obejmują szeroki zakres działalności, od małych startupów po duże korporacje.
5 C SaaS: Metryki, które musisz śledzić
Wiele firm przeszło na model Software as a Service (SaaS), w którym klienci płacą za usługi w miarę ich wykorzystywania. Według badań Bettercloud, 78% firm stwierdziło, że co najmniej 80% ich aplikacji biznesowych będzie opartych na SaaS do 2022 roku. Wraz z tak powszechnym przejściem na SaaS, możliwości dla dostawców rozwiązań SaaS stają się ogromne. Dla tych dostawców kluczowe staje się zrozumienie najważniejszych metryk wykorzystywanych do skalowania i zarządzania ich biznesem.
Istnieje pięć kluczowych metryk, czyli kluczowych wskaźników wydajności (KPI), związanych z SaaS:
- CMRR (Committed Monthly Recurring Revenue) - Składnik Miesięcznego Powtarzalnego Przychodu
- Churn - Rezygnacja klientów
- Cash flow - Przepływ pieniężny
- CAC (Customer Acquisition Cost) - Koszt pozyskania klienta
- CLV (Customer Lifetime Value) - Wartość życiowa klienta
Dlaczego śledzenie tych kluczowych metryk jest istotne dla Twojego biznesu SaaS?
Każde środowisko biznesowe jest konkurencyjne, jednak firmy SaaS stoją przed unikalnymi wyzwaniami, które czynią ten rynek jeszcze bardziej konkurencyjnym. Rynek oprogramowania jako usługi szacuje się na około 145 miliardów dolarów amerykańskich do końca 2021 roku. Oczekuje się, że ten impet będzie nadal przyspieszał, a niektóre kraje, takie jak Stany Zjednoczone, mają ponad dwukrotnie zwiększyć przychody z SaaS w ciągu najbliższych pięciu lat.
Firma SaaS z rocznym przychodem powtarzalnym (ARR) w wysokości 2 milionów dolarów potrzebuje rocznego tempa wzrostu powyżej 90%, aby znaleźć się w górnym kwartylu swoich kohort. Podobnie firma SaaS z ARR w wysokości 10 milionów dolarów musi rosnąć o co najmniej 55% rok do roku, aby znaleźć się w górnym kwartylu, i o 20% lub więcej, aby uniknąć znalezienia się w dolnym kwartylu.
Innym sposobem spojrzenia na te informacje jest analiza średnich i medianowych stóp wzrostu firm SaaS w zależności od ich bieżącego ARR. Każda firma SaaS, która rośnie o mniej niż 33% rok do roku, jest poniżej średniej, niezależnie od swojej obecnej wielkości. Firmy SaaS poniżej 3 milionów dolarów ARR generalnie rosną o prawie 100% lub więcej każdego roku. Średnie stopy wzrostu mają tendencję do spadku wraz ze wzrostem przychodów firm SaaS, co nie jest zaskakujące, ponieważ trudno jest utrzymać rakietowe tempo wzrostu, gdy mianownik obliczenia stopy wzrostu dramatycznie wzrasta. Jednak nawet większe firmy SaaS osiągają średnie stopy wzrostu na imponującym poziomie 43%.
Co to wszystko oznacza? Wzrost jest jeszcze ważniejszy dla firm SaaS niż dla innych firm. Aby upewnić się, że Twoja firma rośnie w odpowiednim tempie, musisz śledzić przychody, rezygnację klientów, leady i wiele innych. Poniżej omówimy kluczowe metryki SaaS i wzrostu, które Twoja firma musi mierzyć i skupić się na ich ulepszaniu, aby rosnąć.
Składnik CMRR (Committed Monthly Recurring Revenue)
Przychód powtarzalny to ta część przychodu, która powtarza się w predefiniowanym okresie i stanowi sedno SaaS. Reprezentuje on opłaty płacone za oprogramowanie w użyciu na zasadzie powtarzalnej. Może również obejmować usługi zarządzane, o ile wiążą się z nimi bieżące opłaty. Podobnie, przychód powtarzalny nie obejmuje opłat za wdrożenie i inne jednorazowe usługi profesjonalne pobierane w ramach umów z klientami. Miesięczny Przychód Powtarzalny (MRR) lub Roczny Przychód Powtarzalny (ARR) to najczęściej używane terminy w modelowaniu i analizie przychodów.
Składnik Miesięcznego Powtarzalnego Przychodu (CMRR) uwzględnia wszystkie podpisane umowy, w tym te, które nie są jeszcze w produkcji, a także umowy, które nie zostaną odnowione, ponieważ klient zakończył usługę lub zamierza to zrobić. CMRR zapewnia najlepszy wgląd w „stabilny stan” przychodów dla firmy.

Rezygnacja klientów (Churn)
Klienci SaaS zazwyczaj podpisują umowy na okres od miesiąca do miesiąca, roku lub kilku lat. Po zakończeniu okresu umowy klienci mogą zdecydować się na odnowienie na kolejny okres. Oczywiście, nie jest zaskakujące, że pewna liczba tych klientów decyduje się na nieodnowienie, a wskaźnik nieodnowienia (znany jako rezygnacja klientów) może mieć ogromny wpływ na długoterminową rentowność dostawcy SaaS.
Wysoki wskaźnik rezygnacji klientów może pogrążyć prosperujący biznes. Podobnie jak niedawny wyciek na Międzynarodowej Stacji Kosmicznej - jeśli nie będzie aktywnie zarządzany, doprowadzi do bardzo złych konsekwencji. W konsekwencji każda firma powinna uważnie monitorować rezygnację klientów i mieć plan łagodzenia skutków w przypadku gwałtownego wzrostu.
Przepływ pieniężny (Cash flow)
Przepływ pieniężny stanowi siłę napędową firmy, ponieważ bezpośrednio wpływa na saldo gotówkowe, które firma ma na pokrycie wszystkich swoich potrzeb operacyjnych, w tym pracowników, dostawców i usługodawców. Współczynnik spalania brutto i netto firmy determinują jej przepływ pieniężny.
Współczynnik spalania brutto odzwierciedla wszystkie płatności dokonane w danym okresie (zazwyczaj śledzone miesięcznie), w tym wyżej wymienione pozycje, plus opłaty z tytułu zadłużenia i finansowania.
Współczynnik spalania netto to różnica między zebraną gotówką a współczynnikiem spalania brutto. Dodatni przepływ pieniężny występuje, gdy wpływy pieniężne przekraczają wypływy. Firmy SaaS zazwyczaj dostarczają klientom rozwiązania oparte na chmurze, co oznacza wysokie zapotrzebowanie na kapitał obrotowy. Dodatkowo terminy płatności są czasami ważone na koniec okresu lub przynajmniej należne w dłuższym okresie czasu. Oba te czynniki sprawiają, że przepływ pieniężny jest niezwykle ważną metryką do śledzenia, szczególnie na początku.
Koszt pozyskania klienta (Customer Acquisition Cost - CAC)
Koszt pozyskania nowych klientów to kolejna krytyczna metryka dla firm SaaS. Im więcej kosztuje pozyskanie klientów, tym trudniej jest firmie się rozwijać i osiągnąć rentowność.
CAC obejmuje wszystkie koszty sprzedaży i marketingu związane z pozyskiwaniem klientów. Jest to całkowity wydatek na sprzedaż i marketing w określonym przedziale czasowym podzielony przez liczbę nowych klientów pozyskanych w danym okresie.
Chociaż często definiowany w kategoriach dolarów wydanych na klienta, CAC można również zdefiniować w kategoriach okresu zwrotu. W tym przypadku reprezentuje on liczbę miesięcy dochodu netto potrzebną do spłaty kosztów pozyskania. Dochód netto to przychód wygenerowany przez klienta pomniejszony o koszty zmienne. Okres zwrotu CAC jest wyrażony w miesiącach, czasu potrzebnego na pełną spłatę inwestycji w sprzedaż i marketing.
Wartość życiowa klienta (Customer Lifetime Value - CLV)
Wartość życiowa klienta to oczekiwany zysk od klienta w całym okresie trwania relacji. Jako taka, reprezentuje ona zdyskontowaną wartość netto strumieni zysków pomniejszoną o koszty pozyskania dla tego klienta.

Oczekiwany zysk jest bezpośrednio związany z długością czasu, przez jaki klient pozostaje klientem. Stąd im niższy wskaźnik rezygnacji klientów, im wyższy wskaźnik odnowienia i im dłużej klient pozostaje klientem, tym bardziej przyczynia się do zysków firmy.
Te pięć metryk stanowi finansowy raport dla każdej firmy SaaS. Każda metryka ma znaczący wpływ na ogólny przepływ pieniężny. Ponadto każda metryka bezpośrednio wpływa na pozostałe. Na przykład, przy założeniu, że pozostałe zmienne pozostają stałe, im wyższy CMRR lub im niższa rezygnacja klientów, tym wyższa CLV.
Podobnie jak w przypadku każdego podejścia do planowania finansowego, im szybciej możesz ponownie prognozować i reagować na nieoczekiwane zmiany w tych 5 kluczowych metrykach, tym lepiej jesteś przygotowany na absorpcję stresu finansowego.
Czy księgowość SaaS jest trudna?
Inwestorzy kochają firmy SaaS ze względu na przewidywalność powtarzalnych przychodów. Ale kochają również wszystkie metryki generowane przez firmy subskrypcyjne w miarę ich rozwoju. Najlepsi założyciele również wykorzystują te metryki, aby pomóc im zbudować najlepszą w swojej klasie firmę.
Kluczowe wskaźniki wydajności (KPI) napędzane księgowością, na które zwraca się uwagę podczas due diligence VC to m.in.:
- LTV do CAC
- ACV (Annual Contract Value) - Roczna wartość umowy
- NDR (Net Dollar Retention) - Retencja netto w dolarach
- Rule of 40 - Reguła 40
- SaaS Burn Multiple - Mnożnik spalania SaaS
- Gross Profit - Zysk brutto
LTV do CAC
LTV do CAC to fundamentalny wskaźnik SaaS. Łączy on prognozę „wartości życiowej” klienta z kosztem pozyskania klienta. Teoria stojąca za tą metryką polega na tym, że pokazuje ona, ile potencjalnego przepływu pieniężnego generuje każdy klient w porównaniu z początkowym wydatkiem na jego pozyskanie.
Oblicza się go, dzieląc wartość życiową (LTV) klienta przez koszt pozyskania klienta (CAC). Formuła jest następująca:
Wielokrotność LTV do CAC = LTV / CAC
Wyższa wielokrotność LTV do CAC jest generalnie uważana za lepszą, ponieważ wskazuje, że firma generuje więcej przychodów od każdego klienta w ciągu jego życia, w stosunku do kosztu pozyskania tego klienta. Zazwyczaj metryka powyżej 3x jest dobra; poniżej 3x istnieje ryzyko, że firma nigdy nie wygeneruje wystarczającego przepływu pieniężnego, aby pokonać koszty operacyjne, a tym samym nigdy nie stanie się rentowna.
ACV (Annual Contract Value) - Roczna wartość umowy
Roczna wartość umowy (ACV) to metryka finansowa używana przez firmy SaaS do pomiaru rocznej wartości umowy z klientem. Oblicza się ją, biorąc całkowitą wartość umowy i dzieląc ją przez liczbę lat w umowie. Nie jest to metryka zdefiniowana przez GAAP ani księgowość, ale jest to sposób patrzenia na umowy, który został nieformalnie uzgodniony przez znanych inwestorów SaaS i założycieli startupów. Ważne jest, aby poinformować inwestorów, w jaki sposób ją obliczasz, aby nie było niespodzianek. Nie obejmuje ona niepowtarzalnych strumieni przychodów, takich jak instalacja lub jednorazowe przychody z konsultacji. ACV pomaga firmom SaaS zrozumieć średnią wartość umowy z klientem i przewidywać przyszłe przychody. Jest również używana do pomiaru wyników zespołów sprzedaży i ogólnej kondycji firmy. Wyższe ACV zazwyczaj odblokowują droższe i bardziej rozbudowane działania sprzedażowe i marketingowe.
NDR (Net Dollar Retention) - Retencja netto w dolarach
Retencja netto w dolarach (NDR), zwana również Retencją Netto Przychodów, to kluczowa metryka SaaS, która mierzy ewolucję przychodów w ramach istniejącej bazy klientów w określonym okresie, biorąc pod uwagę ekspansję, rezygnację klientów i kontrakcję. Służy jako wskaźnik zadowolenia klientów, postrzeganej wartości produktu oraz skuteczności zatrzymywania i ulepszania klientów. Dla założycieli i inwestorów venture capital NDR dostarcza wglądu w kondycję startupu, potencjał wzrostu, dopasowanie produktu do rynku oraz perspektywy rentowności.

Rule of 40 - Reguła 40
Reguła 40 to metryka „na odwrocie koperty” używana przez inwestorów venture capital do oceny wyników i potencjału startupów SaaS. Oblicza się ją, dodając roczną stopę wzrostu firmy do jej marży zysku netto (zazwyczaj jest to marża ujemna, ponieważ zdecydowana większość startupów SaaS na wczesnym etapie rozwoju traci pieniądze zarówno na zasadzie rachunkowości GAAP, jak i na zasadzie gotówkowej!). Celem jest uzyskanie liczby powyżej 40, ponieważ wskazuje to, że wzrost firmy przewyższa jej straty.
Większość inwestorów VC uważa tę metrykę za szybki i prosty sposób pomiaru kondycji startupu i jest używana przez VC do oceny potencjału firmy SaaS w zakresie skalowania i rentowności. Ważne jest, aby pamiętać, że większość VC używa w obliczeniach tylko wzrostu przychodów powtarzalnych, ignorując przychody niepowtarzalne lub jednorazowe zarobki. Reguła 40 nie powinna być traktowana jako definitywna metryka i powinna być używana w połączeniu z innymi metrykami finansowymi i operacyjnymi do oceny wyników i potencjału startupu SaaS.
SaaS Burn Multiple - Mnożnik spalania SaaS
Mnożnik spalania SaaS to miara efektywności kapitałowej firmy w stosunku do jej wzrostu. Jest to dobra metryka do oceny kondycji finansowej i potencjału wzrostu, ponieważ metryka ta uwzględnia zarówno marżę brutto/zysk, jak i koszty sprzedaży i marketingu.
Aby ją obliczyć, podziel spalanie gotówki netto (z wyłączeniem wszelkich działań finansowych) przez nowy ARR netto za ten sam okres.
Gross Profit - Zysk brutto
Marża brutto firmy SaaS to metryka finansowa, która mierzy rentowność produktów lub usług firmy. Oblicza się ją, odejmując koszt sprzedanych towarów (COGS) od przychodów (generując zysk brutto), a następnie dzieląc tę liczbę przez przychody. Otrzymany procent reprezentuje procent przychodów, który firma zatrzymuje po odjęciu bezpośrednich kosztów produkcji swoich produktów lub usług.
Dla startupów SaaS marża brutto jest kluczową metryką księgową do śledzenia, ponieważ wskazuje na efektywność i skalowalność ich modelu biznesowego. Wysoka marża brutto oznacza, że startup jest w stanie generować przychody ze swoich produktów lub usług przy niskich kosztach, co czyni go bardziej rentownym i zrównoważonym w dłuższej perspektywie. Dodatkowo wysoka marża brutto wskazuje również, że firma ma pole do inwestycji we wzrost, takich jak działania sprzedażowe i marketingowe, badania i rozwój oraz zatrudnianie nowych pracowników.
Jaka jest różnica pomiędzy rachunkowością SAS i SAAS?
Dziś firmy muszą wybierać odpowiednie narzędzia, aby utrzymać konkurencyjność. Dwie popularne opcje często omawiane to SAS (Statistical Analysis Software) i SaaS (Software as a Service).
Chociaż mogą brzmieć podobnie, służą różnym celom i zaspokajają różne potrzeby biznesowe. Kluczowe różnice przedstawia poniższa tabela:
| Cecha | SAS (Statistical Analysis Software) | SaaS (Software as a Service) |
|---|---|---|
| Definicja | Oprogramowanie do analizy statystycznej | Oprogramowanie jako usługa |
| Przeznaczenie | Zarządzanie danymi, zaawansowana analityka, inteligencja biznesowa | Dostęp do aplikacji przez internet, szeroki zakres zastosowań |
| Model dostawy | Zazwyczaj instalacja lokalna, choć dostępne są wersje chmurowe | Dostarczane przez chmurę |
| Model cenowy | Licencje, często wysokie koszty początkowe | Subskrypcja, zazwyczaj niższe koszty początkowe |
| Dostępność | Wymaga instalacji, dostęp z lokalnych komputerów | Dostęp z dowolnego miejsca z połączeniem internetowym |
| Utrzymanie i aktualizacje | Zarządzane przez dział IT firmy | Zarządzane przez dostawcę |
| Skalowalność | Skalowalność może być ograniczona infrastrukturą lokalną | Wysoka skalowalność, łatwe dostosowanie do potrzeb |
| Przykładowe branże | Opieka zdrowotna, finanse, rząd, edukacja | Szeroki zakres branż, od startupów po duże korporacje |
SAS (Statistical Analysis Software) - Oprogramowanie do analizy statystycznej
SAS, skrót od Statistical Analysis Software, to potężne narzędzie używane głównie do zarządzania danymi, zaawansowanej analityki i inteligencji biznesowej. Jest to wysokiej klasy, szeroko stosowane narzędzie używane przez duże organizacje, które polegają na podejmowaniu decyzji opartych na danych. SAS oferuje zaawansowane funkcje, takie jak:
- Zaawansowana analityka i modelowanie predykcyjne
- Eksploracja i wizualizacja danych
- Złożona analiza danych
- Wysoki poziom dostosowania
SaaS (Software as a Service) - Oprogramowanie jako usługa
SaaS (Software as a Service) to model, w którym płacisz za oprogramowanie na zasadzie subskrypcji, a jest ono hostowane online. Jest to również nazywane „oprogramowaniem na żądanie” lub oprogramowaniem internetowym. Możesz zacząć korzystać z usług, kiedy tylko potrzebujesz i przestać, kiedy nie potrzebujesz. SaaS umożliwia dostęp do aplikacji przez internet bez konieczności ich instalowania lub utrzymywania. To oszczędza Ci kłopotów ze skomplikowaną konfiguracją oprogramowania i zarządzaniem sprzętem. Klienci SaaS nie muszą kupować, instalować ani aktualizować żadnego sprzętu ani oprogramowania. Wszystko, czego potrzebujesz, to połączenie internetowe, aby uzyskać dostęp do aplikacji. SaaS charakteryzuje się:
- Dostarczaniem usług w chmurze
- Cenami opartymi na subskrypcji
- Dostępnością z dowolnego miejsca z połączeniem internetowym
- Utrzymaniem i aktualizacjami zarządzanymi przez dostawcę
Podsumowanie
Księgowość SaaS to przyszłość zarządzania finansami dla firm każdej wielkości. Oferuje elastyczność, skalowalność i dostępność, które są niezbędne w dzisiejszym szybko zmieniającym się środowisku biznesowym. Śledzenie kluczowych metryk SaaS, takich jak 5C, jest kluczowe dla monitorowania zdrowia finansowego firmy i podejmowania świadomych decyzji strategicznych. Rozumienie różnic między SaaS a SAS pomoże Ci wybrać odpowiednie narzędzia dla Twojego biznesu.
Często zadawane pytania (FAQ)
- Czy księgowość SaaS jest bezpieczna?
Tak, większość dostawców SaaS stosuje zaawansowane środki bezpieczeństwa, aby chronić dane swoich klientów. Dane są zazwyczaj szyfrowane i przechowywane w bezpiecznych centrach danych. - Czy księgowość SaaS jest odpowiednia dla małych firm?
Absolutnie! Księgowość SaaS jest szczególnie korzystna dla małych firm, ponieważ eliminuje potrzebę dużych inwestycji początkowych w oprogramowanie i infrastrukturę IT. Oferuje również skalowalność, która jest ważna dla rozwijających się firm. - Jakie są koszty księgowości SaaS?
Koszty księgowości SaaS zazwyczaj opierają się na subskrypcji, co oznacza, że płacisz regularną opłatę (miesięczną lub roczną) za korzystanie z oprogramowania. Koszty mogą się różnić w zależności od dostawcy i zakresu funkcji. - Czy mogę przenieść dane z mojego obecnego systemu księgowego do SaaS?
Tak, większość dostawców SaaS oferuje narzędzia i wsparcie w zakresie migracji danych z istniejących systemów księgowych. Proces migracji może się różnić w zależności od dostawcy i złożoności danych. - Jakie korzyści oferuje księgowość SaaS w porównaniu z tradycyjną księgowością?
Księgowość SaaS oferuje wiele korzyści, w tym:- Dostęp z dowolnego miejsca i urządzenia
- Automatyczne aktualizacje oprogramowania
- Skalowalność
- Obniżone koszty początkowe
- Współpraca w czasie rzeczywistym
Jeśli chcesz poznać inne artykuły podobne do Księgowość SaaS: Klucz do sukcesu Twojej firmy!, możesz odwiedzić kategorię Księgowość.
