13/05/2023
W świecie księgowości, gdzie precyzja i dokładność są kluczowe, istnieje szereg dokumentów regulujących przepływ środków finansowych. Jednym z nich jest asygnata kasowa, dokument o długiej historii i istotnym znaczeniu w dokumentowaniu operacji gotówkowych. Choć w dobie cyfryzacji może wydawać się reliktem przeszłości, zrozumienie jej funkcji i zastosowania wciąż pozostaje ważne dla prawidłowego prowadzenia ksiąg rachunkowych.

- Co to jest asygnata kasowa?
- Przychodowa asygnata kasowa (KP) – „Kasa przyjmie”
- Rozchodowa asygnata kasowa (KW) – „Kasa wypłaci”
- Alternatywne dokumenty wypłaty gotówki
- Zasady wypełniania i przechowywania asygnat kasowych
- Asygnata w historii – ciekawostka
- Zastępcza asygnata zasiłkowa ZUS Z-7 – uwaga, nieaktualne!
- Podsumowanie
Co to jest asygnata kasowa?
Asygnata kasowa to dokument potwierdzający fakt dokonania wpłaty lub wypłaty gotówki z kasy przedsiębiorstwa. Działa jako formalne potwierdzenie transakcji, chroniąc zarówno firmę, jak i osoby dokonujące wpłat i wypłat. Asygnaty kasowe są wystawiane w dwóch podstawowych wariantach, w zależności od kierunku przepływu gotówki: przy wpłacie środków do kasy stosuje się przychodową asygnatę kasową (KP), natomiast przy wypłacie z kasy – rozchodową asygnatę kasową (KW).
Przychodowa asygnata kasowa (KP) – „Kasa przyjmie”
Przychodowa asygnata kasowa, oznaczana skrótem KP i często nazywana „Kasa przyjmie”, jest dokumentem wystawianym w momencie, gdy do kasy firmy wpływają środki pieniężne. Może to być na przykład wpłata gotówki od klienta za sprzedane towary lub usługi, wpływ zaliczki od pracownika na poczet przyszłych wydatków, czy też jakakolwiek inna forma wpłaty gotówki do kasy przedsiębiorstwa.
Jak wystawić KP?
Zgodnie z regulacjami, przychodową asygnatę kasową wystawia się w trzech egzemplarzach na specjalnym druku „Kasa przyjmie – KP”. Dokument ten musi być podpisany przez kierownika przedsiębiorstwa oraz głównego księgowego (lub osoby upoważnione). Trzeci egzemplarz KP stanowi pokwitowanie wpłaty i jest wręczany osobie wpłacającej gotówkę jako dowód dokonanej transakcji. Po dokonaniu wpłaty, kasjer podpisuje wszystkie egzemplarze asygnaty, a dołączone do niej dokumenty (jeśli takie istnieją) kasuje się stemplem „Otrzymano” z datą wpłaty.
Rozchodowa asygnata kasowa (KW) – „Kasa wypłaci”
Rozchodowa asygnata kasowa, oznaczana skrótem KW i nazywana „Kasa wypłaci”, dokumentuje wypłatę gotówki z kasy przedsiębiorstwa. Może to dotyczyć wypłaty wynagrodzeń (choć tutaj stosuje się pewne wyjątki), wypłaty zaliczek, zwrotu nadpłaty klientowi, czy też innych sytuacji, w których gotówka jest wypłacana z kasy firmy.
Jak wystawić KW?
Rozchodową asygnatę kasową wystawia się w dwóch egzemplarzach na druku „Kasa wypłaci – KW”. Podobnie jak KP, dokument ten musi być podpisany przez kierownika przedsiębiorstwa i głównego księgowego (lub osoby upoważnione). Wyjątkiem są wypłaty wynagrodzeń z tytułu umowy o pracę, które zazwyczaj dokonywane są na podstawie list płacy. W takim przypadku, na łączną sumę wypłaconych wynagrodzeń wystawia się jedną zbiorczą rozchodową asygnatę kasową.
Po dokonaniu wypłaty, kasjer podpisuje oba egzemplarze KW, a dołączone dokumenty kasuje się stemplem „Zapłacono” z datą wypłaty.
Alternatywne dokumenty wypłaty gotówki
W pewnych sytuacjach, wypłata gotówki z kasy może być udokumentowana innym dokumentem niż rozchodowa asygnata kasowa. Jednakże, aby taki dokument był uznany za prawidłowy, musi zawierać ściśle określone elementy:
- Nazwę i adres przedsiębiorstwa dokonującego wypłaty.
- Datę dokonania wypłaty.
- Nazwę (nazwisko) i adres jednostki lub osoby, na rzecz której dokonywana jest wypłata.
- Wskazanie tytułu wypłaty (za co wypłacane są środki).
- Sumę wypłaty – zapisaną cyframi i słownie.
- Podpis osoby otrzymującej gotówkę.
- Podpisy pracowników przedsiębiorstwa odpowiedzialnych za wypłatę i jej udokumentowanie (osoba merytorycznie odpowiedzialna, główny księgowy, likwidator, kasjer).
Spełnienie tych wymogów gwarantuje, że dokument zastępczy będzie miał taką samą moc dowodową jak standardowa rozchodowa asygnata kasowa.
Zasady wypełniania i przechowywania asygnat kasowych
Prawidłowe wypełnianie i przechowywanie asygnat kasowych jest kluczowe dla zachowania porządku w dokumentacji księgowej. Istnieje kilka ważnych zasad, których należy przestrzegać:
- Asygnaty mogą być wypełniane ręcznie (czytelnie, atramentem lub długopisem) lub na maszynie.
- Niedopuszczalne są jakiekolwiek poprawki i skreślenia na asygnatach, nawet omówione. Błędy dyskwalifikują dokument.
- W przypadku pomyłki, asygnatę należy anulować poprzez przekreślenie i opatrzenie adnotacją „Unieważniam” z datą i podpisem osoby unieważniającej.
- Anulowana asygnata, wraz z kopią, musi pozostać w bloku.
- Asygnaty kasowe wystawiane są wyłącznie na podstawie uprzednio skontrolowanych dokumentów (faktur, rachunków, umów itp.) pod względem formalnym i merytorycznym.
Asygnata w historii – ciekawostka
Interesującym faktem jest, że pojęcie „asygnata” ma również historyczny kontekst finansowy. W okresie międzywojennym w II Rzeczypospolitej, asygnata była pierwszym skarbowym papierem dłużnym, wyemitowanym 1 listopada 1918 roku. Pełniła funkcję obligacji skarbowych, a jej oficjalna nazwa brzmiała „5 proc. Pożyczka Państwowa z 1918 r.”. Asygnaty te zostały później skonwertowane i zastąpione obligacjami skarbowymi, a ostatecznie umorzone w 1949 roku. Ta ciekawostka pokazuje, że termin „asygnata” w historii finansów miał szersze znaczenie niż tylko dokument kasowy.
Zastępcza asygnata zasiłkowa ZUS Z-7 – uwaga, nieaktualne!
W kontekście świadczeń ZUS, przez długi czas funkcjonował druk ZUS Z-7 – zastępcza asygnata zasiłkowa. Był to formularz niezbędny do wypłaty różnych zasiłków, takich jak chorobowy, opiekuńczy, macierzyński czy świadczenie rehabilitacyjne. Jednakże, formularz ZUS Z-7 jest już nieaktualny. Został zastąpiony nowymi drukami, wprowadzonymi rozporządzeniem Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 2 kwietnia 2012 roku.
Obecnie, w zależności od rodzaju ubezpieczenia, do ZUS należy składać następujące druki, aby otrzymać świadczenia:
- ZUS Z-3 – dla pracowników zatrudnionych na umowę o pracę.
- ZUS Z-3a – dla pracowników wykonujących pracę na podstawie umowy zlecenia.
- ZUS Z-3b – dla osób prowadzących działalność gospodarczą, osób współpracujących oraz duchownych.
Korzystanie z przestarzałego formularza ZUS Z-7 może znacząco opóźnić wypłatę należnych świadczeń, dlatego ważne jest, aby pamiętać o aktualnych drukach.
Podsumowanie
Asygnata kasowa (KP i KW), mimo swojej tradycyjnej formy, wciąż stanowi ważny element dokumentacji księgowej w zakresie operacji gotówkowych. Prawidłowe wystawianie, wypełnianie i przechowywanie asygnat kasowych zapewnia transparentność i kontrolę nad przepływem gotówki w przedsiębiorstwie. Zrozumienie zasad dotyczących KP i KW jest fundamentem dla rzetelnego prowadzenia ksiąg rachunkowych i uniknięcia potencjalnych problemów związanych z ewidencją operacji kasowych.
Jeśli chcesz poznać inne artykuły podobne do Asygnata kasowa: KP i KW, możesz odwiedzić kategorię Księgowość.
