28/08/2021
Pesa Bydgoszcz to firma z bogatą historią, sięgającą XIX wieku, kiedy to w Bydgoszczy powstały Warsztaty Naprawcze Kolei Wschodniej. Przez lata zakład przechodził liczne transformacje, zmieniając nazwy i profil działalności, by w końcu stać się jednym z najważniejszych producentów pojazdów szynowych w Europie Środkowo-Wschodniej. Jednym z najczęściej zadawanych pytań jest to, kto jest właścicielem tej prężnie rozwijającej się firmy. Odpowiedź na to pytanie jest złożona i wymaga cofnięcia się w czasie, aby zrozumieć ewolucję struktury własnościowej Pesy.

Początki i okres pruski: Państwowe Warsztaty Kolejowe
Początki Pesy Bydgoszcz datuje się na rok 1851, kiedy to uruchomiono Ostbahn-Werkstatt-Bromberg, czyli Warsztaty Naprawcze Kolei Wschodniej w Bydgoszczy. Zakład od samego początku był przedsięwzięciem państwowym, należącym do Pruskiej Kolei Wschodniej. Jego głównym zadaniem była naprawa taboru kolejowego, co było kluczowe dla rozwijającej się sieci kolejowej w regionie. Przez cały XIX wiek i początek XX wieku, warsztaty funkcjonowały jako integralna część państwowej infrastruktury kolejowej Prus, a później Niemiec. W tym okresie, właścicielem zakładu było państwo pruskie, a następnie państwo niemieckie.
Okres międzywojenny i powojenny: PKP Warsztaty Główne
Po odzyskaniu przez Polskę niepodległości w 1920 roku, zakłady w Bydgoszczy zostały przejęte przez polską administrację i przemianowane na PKP Warsztaty Główne I klasy. Właścicielem przedsiębiorstwa stało się Polskie Państwo, a konkretnie Polskie Koleje Państwowe (PKP). W okresie międzywojennym i powojennym, aż do transformacji ustrojowej w 1989 roku, Pesa, funkcjonująca jako Zakłady Naprawcze Taboru Kolejowego (ZNTK), była przedsiębiorstwem państwowym, ściśle związanym z PKP. W tym czasie, państwo polskie poprzez PKP sprawowało pełną kontrolę nad zakładem, finansując jego działalność i określając zakres zadań.
Transformacja ustrojowa i prywatyzacja
Przemiany polityczne i gospodarcze po 1989 roku przyniosły ze sobą falę prywatyzacji przedsiębiorstw państwowych. Nie ominęło to również ZNTK Bydgoszcz. W 1991 roku, zakłady zostały wydzielone ze struktur PKP i stały się samodzielnym przedsiębiorstwem państwowym. W 1995 roku przedsiębiorstwo zostało przekształcone w spółkę akcyjną Skarbu Państwa. Był to pierwszy krok w kierunku prywatyzacji, choć formalnie właścicielem nadal pozostawało państwo, tym razem jako akcjonariusz. W 1996 roku akcje spółki zostały wniesione do Narodowych Funduszy Inwestycyjnych (NFI). Celem tego działania było przyspieszenie prywatyzacji i oddanie kontroli nad przedsiębiorstwami w ręce prywatnych inwestorów poprzez NFI.
Wykup menedżerski i Pesa Bydgoszcz Spółka Akcyjna Holding
Okres przynależności do NFI nie był dla ZNTK Bydgoszcz korzystny. Sytuacja finansowa przedsiębiorstwa pogorszyła się, co groziło bankructwem. W 1998 roku, menedżerowie zatrudnieni w zakładzie, chcąc ratować firmę, podjęli ryzyko i zdecydowali się na wykup menedżerski. Był to klasyczny przykład wykupu menedżerskiego, gdzie grupa zarządzających wykupiła akcje spółki od NFI, stając się jej właścicielami. W 2001 roku, w celu podkreślenia zmiany profilu działalności z napraw na produkcję, firma zmieniła nazwę na Pojazdy Szynowe Pesa Bydgoszcz Spółka Akcyjna Holding. Wykup menedżerski okazał się sukcesem, firma odzyskała stabilność i zaczęła dynamicznie się rozwijać, stając się liczącym się producentem pojazdów szynowych.
Polski Fundusz Rozwoju (PFR) przejmuje Pesę
Dynamiczny rozwój Pesy nie uchronił jej jednak przed problemami finansowymi w późniejszych latach. W 2017 roku firma znalazła się w trudnej sytuacji płynnościowej, co uniemożliwiało realizację kontraktów i pozyskiwanie nowych zamówień. W tym krytycznym momencie, na horyzoncie pojawił się nowy inwestor – Polski Fundusz Rozwoju (PFR). W 2018 roku PFR przejął 99,8% udziałów w Pesie, stając się jej dominującym właścicielem. Przejęcie Pesy przez PFR miało na celu dokapitalizowanie spółki, zapewnienie jej stabilności finansowej i umożliwienie dalszego rozwoju. Polski Fundusz Rozwoju jest państwową instytucją finansową, której celem jest wspieranie rozwoju polskiej gospodarki. Tym samym, można powiedzieć, że w pewnym sensie Pesa powróciła pod kontrolę państwa, choć w innej formie niż w czasach PRL-u. Obecnie właścicielem Pesy jest Fundusz Inwestycji Polskich Przedsiębiorstw Fundusz Inwestycyjny Zamknięty Aktywów Niepublicznych (FIPP FIZAN), którym zarządza PFR.

Podsumowanie struktury własnościowej Pesy
Struktura własnościowa Pesy na przestrzeni lat ewoluowała od państwowego przedsiębiorstwa, poprzez spółkę akcyjną Skarbu Państwa, firmę w rękach NFI, spółkę z wykupem menedżerskim, aż po spółkę dominowaną przez państwowy fundusz inwestycyjny. Obecnie, Polski Fundusz Rozwoju poprzez FIPP FIZAN jest głównym właścicielem Pesy Bydgoszcz. Poniższa tabela przedstawia kluczowe zmiany w strukturze własnościowej Pesy:
| Okres | Forma własności | Właściciel |
|---|---|---|
| 1851-1920 | Państwowe warsztaty | Państwo pruskie/niemieckie |
| 1920-1991 | Przedsiębiorstwo państwowe | Państwo Polskie (PKP) |
| 1991-1995 | Samodzielne przedsiębiorstwo państwowe | Państwo Polskie |
| 1995-1998 | Spółka akcyjna Skarbu Państwa | Skarb Państwa |
| 1998-2018 | Spółka prywatna (wykup menedżerski) | Menedżerowie Pesy |
| 2018-obecnie | Spółka dominowana przez fundusz państwowy | Polski Fundusz Rozwoju (PFR) poprzez FIPP FIZAN |
Pytania i odpowiedzi (FAQ)
Czy Pesa jest firmą państwową?
Obecnie Pesa nie jest w pełni firmą państwową, ale jej dominującym właścicielem jest Polski Fundusz Rozwoju (PFR), który jest państwową instytucją finansową. Można zatem powiedzieć, że Pesa jest firmą kontrolowaną przez państwo.
Co produkuje Pesa?
Pesa Bydgoszcz jest producentem pojazdów szynowych, w tym: lokomotyw (Gama), elektrycznych zespołów trakcyjnych (Elf), spalinowych zespołów trakcyjnych (Link) oraz tramwajów (Swing, Twist).
Gdzie eksploatowane są pojazdy Pesy?
Pojazdy wyprodukowane przez Pesę eksploatowane są w wielu krajach, m.in. w Polsce, Niemczech, Czechach, Włoszech, na Węgrzech, Ukrainie, Białorusi, w Bułgarii, Rumunii, Rosji, Kazachstanie i na Litwie.
Jak nazywała się Pesa wcześniej?
Przed rokiem 2001 firma nosiła nazwę Zakłady Naprawcze Taboru Kolejowego (ZNTK) Bydgoszcz.
Podsumowanie
Historia własnościowa Pesy Bydgoszcz jest fascynującym przykładem transformacji przedsiębiorstwa na przestrzeni lat. Od państwowych warsztatów kolejowych, przez prywatyzację i wykup menedżerski, aż po powrót pod skrzydła państwowego funduszu inwestycyjnego. Obecnie, Polski Fundusz Rozwoju jest kluczowym inwestorem, dającym Pesie stabilność i perspektywy na przyszłość. Firma pozostaje ważnym graczem na rynku pojazdów szynowych, kontynuując tradycję innowacji i wysokiej jakości produktów. Mimo zmian własnościowych, Pesa Bydgoszcz nadal jest symbolem polskiego przemysłu i jednym z najważniejszych przedsiębiorstw w regionie bydgoskim.
Jeśli chcesz poznać inne artykuły podobne do Kto jest właścicielem Pesy Bydgoszcz? Historia i struktura własności, możesz odwiedzić kategorię Rachunkowość.
