14/08/2024
Wiele jednostek sektora publicznego w Polsce korzysta z usług Centrów Usług Wspólnych (CUW) w zakresie obsługi finansowo-księgowej. Pojawia się jednak pytanie, kto właściwie powinien podpisywać sprawozdania finansowe jednostek obsługiwanych przez takie centra. Czy jest to kierownik i główny księgowy jednostki obsługiwanej, czy też jednostki obsługującej, czyli CUW? Niniejszy artykuł ma na celu wyjaśnienie tej kwestii w oparciu o obowiązujące przepisy prawa.
Podstawa prawna odpowiedzialności za sprawozdawczość finansową
Zgodnie z ustawą z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym, gmina może zapewnić wspólną obsługę administracyjną, finansową i organizacyjną dla swoich jednostek organizacyjnych, instytucji kultury oraz innych gminnych osób prawnych zaliczanych do sektora finansów publicznych. Tymi jednostkami obsługiwanymi mogą być np. szkoły, przedszkola, ośrodki pomocy społecznej itp. Wspólną obsługę prowadzi urząd gminy, inna jednostka organizacyjna gminy, jednostka organizacyjna związku międzygminnego lub powiatowo-gminnego, które określane są mianem jednostek obsługujących.
Kluczowym aktem prawnym regulującym odpowiedzialność za gospodarkę finansową i rachunkowość w tym kontekście jest ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych. W art. 53 ust. 1 tej ustawy czytamy, że kierownik jednostki sektora finansów publicznych jest odpowiedzialny za całość gospodarki finansowej jednostki. Jednak w przypadku CUW, art. 10b ust. 5 ustawy o samorządzie gminnym, w powiązaniu z ustawą o finansach publicznych, wprowadza pewne specyficzne regulacje.
Odpowiedzialność kierownika jednostki obsługującej
Ustawa o finansach publicznych wyraźnie wskazuje, że kierownik jednostki obsługującej (CUW) jest odpowiedzialny za gospodarkę finansową oraz rachunkowość i sprawozdawczość jednostki obsługiwanej w zakresie obowiązków powierzonych uchwałą lub porozumieniem. Oznacza to, że gdy gmina powierza CUW prowadzenie rachunkowości i sporządzanie sprawozdań finansowych jednostek obsługiwanych, to odpowiedzialność za te obszary przechodzi na kierownika CUW.
Ponadto, Rozporządzenie Ministra Rozwoju i Finansów z dnia 13 września 2017 r. w sprawie rachunkowości oraz planów kont dla budżetu państwa, budżetów jednostek samorządu terytorialnego, jednostek budżetowych, samorządowych zakładów budżetowych, państwowych funduszy celowych oraz państwowych jednostek budżetowych mających siedzibę poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej, precyzuje, kto podpisuje sprawozdanie finansowe jednostki obsługiwanej. Zgodnie z § 21 ust. 2 tego rozporządzenia, sprawozdanie finansowe jednostki obsługiwanej podpisują kierownik jednostki obsługującej i główny księgowy jednostki obsługującej.
Kto zatem podpisuje sprawozdanie finansowe?
W świetle powyższych przepisów, odpowiedź jest jednoznaczna: sprawozdanie finansowe jednostki obsługiwanej przez CUW podpisuje kierownik i główny księgowy Centrum Usług Wspólnych, czyli jednostki obsługującej. Kierownik i główny księgowy jednostki obsługiwanej nie podpisują sprawozdania finansowego w zakresie, w jakim obsługa finansowo-księgowa została powierzona CUW.
Należy podkreślić, że przekazanie obsługi finansowo-księgowej do CUW, zgodnie z ustawą o samorządzie gminnym, oznacza przekazanie obowiązków z zakresu rachunkowości i sprawozdawczości w całości. Tym samym, odpowiedzialność za prawidłowość i rzetelność sprawozdania finansowego leży po stronie kierownictwa CUW w zakresie powierzonych zadań.
Centrum Usług Wspólnych w Poznaniu - przykład jednostki budżetowej obsługującej
Aby zobrazować omawianą kwestię, warto przyjrzeć się przykładowi Centrum Usług Wspólnych w Poznaniu (CUW). Jest to jednostka budżetowa, która świadczy usługi obsługi administracyjnej, finansowej i organizacyjnej dla wielu jednostek z terenu miasta Poznania, takich jak centra inicjatyw senioralnych, centra wspierania rodziny, placówki opiekuńczo-wychowawcze, domy pomocy społecznej, żłobki, ogrody zoologiczne i inne.
Do zadań CUW w Poznaniu w zakresie obsługi finansowej należy m.in.:
- bieżący nadzór nad realizacją planów finansowych jednostek obsługiwanych,
- sporządzanie sprawozdań finansowych przewidzianych prawem we współpracy z dyrektorami jednostek obsługiwanych,
- prowadzenie ksiąg rachunkowych jednostek obsługiwanych,
- przeprowadzanie inwentaryzacji aktywów i pasywów jednostek obsługiwanych,
- ustalanie wyniku finansowego,
- realizacja wypłat świadczeń w ramach ZFŚS,
- gromadzenie i przechowywanie dowodów księgowej dokumentacji finansowej.
Jak widać, zakres obowiązków CUW w Poznaniu jest szeroki i obejmuje kluczowe aspekty rachunkowości i sprawozdawczości jednostek obsługiwanych. W takim przypadku, zgodnie z przepisami, to Dyrektor CUW w Poznaniu i Główny Księgowy CUW podpisują sprawozdania finansowe jednostek, które centrum obsługuje w zakresie finansowo-księgowym.
Podsumowanie
Podsumowując, w przypadku gdy jednostka sektora publicznego korzysta z usług Centrum Usług Wspólnych w zakresie obsługi finansowo-księgowej, sprawozdanie finansowe tej jednostki obsługiwanej podpisują kierownik i główny księgowy jednostki obsługującej, czyli CUW. Wynika to wprost z przepisów ustawy o finansach publicznych i rozporządzenia w sprawie rachunkowości budżetowej. Kierownictwo jednostki obsługiwanej pozostaje odpowiedzialne za merytoryczną stronę działalności, natomiast odpowiedzialność za prawidłowość i rzetelność sprawozdania finansowego w zakresie powierzonych zadań spoczywa na kierownictwie CUW.
Najczęściej zadawane pytania (FAQ)
- Czy kierownik jednostki obsługiwanej ma jakąkolwiek odpowiedzialność za sprawozdanie finansowe, gdy obsługuje ją CUW?
- Co się dzieje, jeśli w sprawozdaniu finansowym jednostki obsługiwanej przez CUW zostaną wykryte błędy?
- Czy wszystkie CUW działają na tych samych zasadach?
- Gdzie można znaleźć szczegółowe informacje o CUW w danej gminie?
Tak, kierownik jednostki obsługiwanej nadal ponosi odpowiedzialność za merytoryczną stronę działalności jednostki, w tym za prawidłowość danych przekazywanych do CUW, które są podstawą do sporządzenia sprawozdania finansowego. Kierownik jednostki obsługiwanej współpracuje z CUW w procesie sprawozdawczym, dostarczając niezbędne informacje i wyjaśnienia.
Odpowiedzialność za ewentualne błędy w sprawozdaniu finansowym, które wynikają z zakresu obsługi powierzonej CUW, ponosi kierownictwo CUW. Jednak w praktyce, współpraca między jednostką obsługiwaną a CUW powinna być na tyle ścisła, aby minimalizować ryzyko błędów. W przypadku wykrycia błędów, CUW jest odpowiedzialne za ich korektę.
Zasadniczo tak. Przepisy dotyczące Centrów Usług Wspólnych są ogólnokrajowe i regulują podstawowe zasady ich funkcjonowania oraz odpowiedzialności. Jednak szczegółowy zakres usług świadczonych przez poszczególne CUW może się różnić w zależności od uchwał i porozumień zawartych z jednostkami obsługiwanymi.
Informacje o CUW, w tym statut, regulamin organizacyjny, zakres usług i dane kontaktowe, powinny być dostępne na stronach internetowych urzędu gminy lub bezpośrednio na stronie internetowej CUW, jeśli takowa istnieje. W przypadku CUW w Poznaniu, informacje można znaleźć na stronie internetowej miasta Poznania.
Jeśli chcesz poznać inne artykuły podobne do Kto podpisuje sprawozdanie finansowe jednostki obsługiwanej przez CUW?, możesz odwiedzić kategorię Rachunkowość.