21/04/2022
Film „Księgowy” z 2016 roku, w którym Ben Affleck wciela się w postać Christiana Wolffa, genialnego matematyka i księgowego z autyzmem, wywołał wiele emocji i kontrowersji. Choć film spotkał się z komercyjnym sukcesem, dla wielu osób ze społeczności autystycznej stał się symbolem problematycznego i nieautentycznego przedstawienia autyzmu w mediach. Artykuł ten zagłębia się w przyczyny, dla których portret autyzmu w „Księgowym” jest tak szeroko krytykowany, analizując kluczowe aspekty filmu z perspektywy osób autystycznych i ekspertów.
„Cripping up” i brak autentycznej reprezentacji
Jednym z głównych zarzutów wobec filmu jest tak zwany „cripping up”, czyli sytuacja, w której aktor niepełnosprawny wciela się w rolę osoby niepełnosprawnej. W przypadku „Księgowego” Ben Affleck, aktor nieautystyczny, zagrał postać autystyczną. Krytycy argumentują, że takie praktyki uniemożliwiają autentyczną reprezentację osób z niepełnosprawnościami w mediach i odbierają szanse zawodowe aktorom z niepełnosprawnościami.
Dominick Evans, autor tekstu będącego podstawą tego artykułu, stanowczo twierdzi, że nie można wiarygodnie zagrać postaci autystycznej, jeśli samemu się nie jest osobą autystyczną. Podkreśla, że dotyczy to w ogóle przedstawiania niepełnosprawności w mediach. Społeczność osób niepełnosprawnych od lat toleruje „cripping up” z desperacji, pragnąc jakiejkolwiek reprezentacji, nawet jeśli jest ona szkodliwa. Niestety, przeciętna osoba, niezależnie od tego, czy jest niepełnosprawna, czy nie, nie zdaje sobie sprawy, jak ogromny wpływ na życie osób niepełnosprawnych ma reprezentacja w mediach.
Krytycy podkreślają, że brak udziału osób autystycznych w procesie twórczym filmu jest poważnym problemem. Ponad 90% ról osób niepełnosprawnych w mediach obsadzanych jest przez aktorów niepełnosprawnych, a osoby z niepełnosprawnościami rzadko są włączane do procesu tworzenia filmów. Często „konsultacje” sprowadzają się do rozmów z rodzicami, krewnymi lub organizacjami rzekomo reprezentującymi osoby niepełnosprawne, a nie z samymi osobami niepełnosprawnymi. W rzadkich przypadkach konsultacji z osobami niepełnosprawnymi, częściej obserwuje się ich zachowania, niż rozmawia o tym, co oznacza życie z niepełnosprawnością.
Konsultacje z niewłaściwymi źródłami
W przypadku „Księgowego”, reżyser Gavin O’Connor i Ben Affleck twierdzili, że obserwowali i zadawali pytania dorosłym osobom neurotypowym. Jednak większość informacji, które miały uczynić film bardziej realistycznym, przypisywali specjalistom i innym osobom nieautystycznym. Głównymi konsultantami byli rodzice osób autystycznych oraz organizacja Autism Speaks.
Konsultowanie się z Autism Speaks jest szczególnie problematyczne, ponieważ organizacja ta jest powszechnie potępiana przez społeczność autystyczną. Autism Speaks jest krytykowana za promowanie negatywnego wizerunku autyzmu, skupianie się na „leczeniu” autyzmu zamiast wspierania osób autystycznych i marginalizowanie głosu osób autystycznych. Ponadto, choć rodzina może być ważna, rodzice osób autystycznych często nie rozumieją specyfiki autyzmu i mogą być źródłem opresji. Większość osób autystycznych zdecydowanie nie zgadza się z założeniem, że ich rodzice wiedzą o autyzmie więcej niż oni sami.
Affleck wspominał, że „obserwował” osoby autystyczne, aby naśladować ich zachowanie. Takie podejście wzmacnia błędne przekonanie, że autyzm sprowadza się do zestawu konkretnych zachowań. Osoby autystyczne to złożone istoty ludzkie, a nie lista objawów. Twórcy filmu, twierdząc, że „Księgowy” jest „najbardziej realistycznym przedstawieniem autyzmu”, ignorują fakt, że osoby autystyczne nie brały udziału w rzeczywistym procesie twórczym. Nie byli aktorami, scenarzystami, producentami. „Księgowy” jest kolejnym filmem o nas, bez nas. Jest to powszechne w filmach o niepełnosprawności i jest nie do zaakceptowania.
Stereotypy i brak emocji
Kim Sauders, niepełnosprawna pisarka i aktywistka, która jest autystyczna, napisała recenzję filmu, w której wyraziła swoje oburzenie, podobnie jak wiele innych osób autystycznych. Większość osób autystycznych uważa „Księgowego” za szkodliwy. Karykatura autyzmu przedstawiona przez Afflecka jest problematyczna. Brak zrozumienia języka przyjaznego osobom autystycznym jest widoczny w wywiadach z twórcami filmu. Wiele wywiadów jest przesiąkniętych systemowym ableizmem. Jeśli twórcy filmu nie potrafią poprawnie mówić o autyzmie, jak Ben Affleck mógł wiarygodnie przedstawić osobę autystyczną?
W niektórych wywiadach O’Connor i Affleck opisują postać Christiana Wolffa jako osobę bez emocji, podczas gdy w innych wywiadach mówią o nim jako o osobie o złożonych emocjach. Film zdaje się opierać na stereotypie osoby autystycznej jako pozbawionej emocji, co jest dalekie od prawdy. Osoby autystyczne często są nadmiernie emocjonalne. Mogą nie być w stanie zareagować, ponieważ są zbyt przytłoczone bodźcami emocjonalnymi. Są zbyt przytłoczone, by wyjaśnić, co się dzieje, poprosić o przerwanie stymulacji lub o usunięcie siebie z nadmiernie stymulującego środowiska.
Christian Wolff jest przedstawiony jako niemal bezemocjonalny socjopata. Z łatwością i bez wahania zabija. Biorąc pod uwagę, ile morderstw przypisano osobom autystycznym pod pretekstem, że są bezemocjonalne i nie czują nic do innych, wzmacnianie tego stereotypu jest poważnym problemem. Jest to całkowicie nierealne w odniesieniu do osób autystycznych. Sugestia, że autyzm jest częściowo przyczyną tego, że jest zabójcą, i że może moralnie decydować o tym, kto żyje, a kto umiera, bez zastanowienia, jest kolejnym sposobem na stygmatyzację osób autystycznych. Ponadto, mimo że Wolff jest wyrachowany i zimny, ma „złote serce”. Jego ojciec wyszkolił go na zabójcę, aby mógł „przetrwać” w okrutnym świecie. Jest to przypomnienie, jak bardzo toksyczni mogą być rodzice dla swoich autystycznych dzieci, choć w filmie przedstawiono to jako pomoc Christianowi w przetrwaniu.
Podsumowanie
Podsumowując, w przedstawieniu autystycznego zabójcy Christiana Wolffa w filmie „Księgowy” nie ma nic autentycznego. Aktorzy nieautystyczni nigdy nie będą wiarygodnie przedstawiać osób autystycznych, ponieważ nigdy nie będą w stanie naprawdę zrozumieć, czym jest autyzm. Społeczność osób niepełnosprawnych jest wystarczająco długo wykluczona z Hollywood. Społeczność osób niepełnosprawnych musi odmówić wspierania takich filmów. To jedyny sposób na wprowadzenie zmian i inkluzji w Hollywood.
Najczęściej zadawane pytania (FAQ)
Dlaczego film „Księgowy” jest kontrowersyjny dla społeczności autystycznej?
Film jest krytykowany za nieautentyczne przedstawienie autyzmu, wzmacnianie negatywnych stereotypów, brak udziału osób autystycznych w procesie twórczym i konsultacje z niewłaściwymi źródłami, takimi jak Autism Speaks.
Czym jest „cripping up” i dlaczego jest problematyczne?
„Cripping up” to praktyka obsadzania aktorów niepełnosprawnych w rolach osób niepełnosprawnych. Jest to problematyczne, ponieważ uniemożliwia autentyczną reprezentację osób niepełnosprawnych, odbiera szanse aktorom z niepełnosprawnościami i często prowadzi do nieprawdziwych i szkodliwych przedstawień niepełnosprawności.
Dlaczego konsultowanie się z Autism Speaks jest krytykowane przez społeczność autystyczną?
Autism Speaks jest krytykowana za promowanie negatywnego wizerunku autyzmu, skupianie się na „leczeniu” autyzmu, marginalizowanie głosu osób autystycznych i brak reprezentacji autystycznych osób w zarządzie organizacji.
Jakie stereotypy na temat autyzmu wzmacnia film „Księgowy”?
Film wzmacnia stereotypy, że osoby autystyczne są bezemocjonalne, socjopatyczne i potencjalnie niebezpieczne. Przedstawia również autyzm jako przyczynę pewnych negatywnych cech charakteru, zamiast jako spektrum różnorodnych doświadczeń.
Co można zrobić, aby poprawić reprezentację autyzmu w mediach?
Kluczowe jest włączanie osób autystycznych na wszystkich etapach procesu twórczego, od pisania scenariuszy po aktorstwo i produkcję. Należy również unikać konsultacji z organizacjami, które nie są reprezentatywne dla społeczności autystycznej i skupiać się na autentycznych głosach i perspektywach osób autystycznych.
Jeśli chcesz poznać inne artykuły podobne do Kontrowersje wokół księgowego: Portret autyzmu pod lupą, możesz odwiedzić kategorię Rachunkowość.