22/05/2023
Prowadzenie działalności gospodarczej często wiąże się z potrzebą elastycznego zarządzania finansami. Jednym z narzędzi, które mogą w tym pomóc, jest kredyt w rachunku bieżącym, znany również jako kredyt obrotowy. Umożliwia on zachowanie płynności finansowej i pokrycie bieżących zobowiązań, jednak jego poprawne ujęcie w księgach rachunkowych i bilansie może budzić wątpliwości. W niniejszym artykule wyjaśnimy, jak prawidłowo wykazać kredyt w rachunku bieżącym w bilansie, jak go księgować oraz jakie są różnice między różnymi formami kredytu obrotowego.

- Jak kredyt w rachunku bieżącym wpływa na bilans?
- Jak księgować kredyt w rachunku bieżącym?
- Różnice między kredytem w rachunku bieżącym a kredytem na rachunku kredytowym
- Jak uzyskać kredyt obrotowy?
- Kredyt obrotowy a podatki
- Spłata kredytu obrotowego
- Czym kierować się przy wyborze kredytu obrotowego?
- Najczęściej zadawane pytania (FAQ)
- Podsumowanie
Jak kredyt w rachunku bieżącym wpływa na bilans?
W przypadku korzystania z kredytu w rachunku bieżącym, saldo konta 13-0 „Rachunek bieżący” może przyjmować wartość ujemną, czyli wykazywać saldo Ma. Oznacza to, że jednostka wykorzystała środki banku w ramach przyznanego limitu kredytowego. Kwota wykorzystanego kredytu nie jest traktowana jako dodatkowe środki pieniężne na rachunku, lecz jako zobowiązanie firmy wobec banku.
Prezentacja kredytu w bilansie
Wykorzystaną kwotę kredytu w rachunku bieżącym należy zaprezentować w pasywach bilansu. Zgodnie z ustawą o rachunkowości, kredyt ten klasyfikowany jest jako zobowiązanie krótkoterminowe. Pozycja w bilansie, w której należy go ująć, zależy od wzoru bilansu, jaki jednostka stosuje.
W starszej wersji wzoru bilansu (obowiązującej do końca 2015 r.), kredyt w rachunku bieżącym wykazywany był w pasywach w pozycji B.III.2 lit. a) „Zobowiązania krótkoterminowe wobec pozostałych jednostek – kredyty i pożyczki”.
W nowszej wersji wzoru bilansu (funkcjonującej od 1 stycznia 2016 r.), odpowiednią pozycją jest B.III.3 lit. a) „Zobowiązania krótkoterminowe wobec pozostałych jednostek – kredyty i pożyczki”.
Należy pamiętać, że w bilansie prezentuje się wykorzystaną kwotę kredytu na dzień bilansowy, czyli saldo Ma konta 13-0 „Rachunek bieżący”. Jeśli na dzień bilansowy jednostka nie korzysta z kredytu, a na koncie 13-0 widnieje saldo Wn, to środki te wykazuje się w aktywach bilansu, w pozycji B.III.1 lit. c) „Inwestycje krótkoterminowe – środki pieniężne w kasie i na rachunkach”.
Jak księgować kredyt w rachunku bieżącym?
Kredyt w rachunku bieżącym, w przeciwieństwie do kredytu na rachunku kredytowym, nie wymaga odrębnej ewidencji księgowej w zakresie samego limitu kredytowego. Przyznanie limitu kredytowego nie generuje dodatkowych środków na koncie, a jedynie możliwość zadłużenia się do określonej kwoty. Samo przyznanie limitu nie jest więc ujmowane w księgach rachunkowych.
Księgowanie dotyczy natomiast kosztów związanych z kredytem, takich jak prowizje za udzielenie kredytu oraz odsetki od wykorzystanej kwoty. Koszty te, zgodnie z art. 42 ust. 3 ustawy o rachunkowości, zalicza się do kosztów finansowych.
Księgowanie kosztów finansowych kredytu w rachunku bieżącym:
Wn konto 75-1 „Koszty finansowe”
Ma konto 13-0 „Rachunek bieżący”
Zapis ten dotyczy zarówno odsetek, jak i prowizji, które są bezpośrednio pobierane z rachunku bieżącego. W przypadku prowizji pobieranej z góry, księgowanie może wyglądać nieco inaczej, uwzględniając rozliczenia międzyokresowe kosztów. Jednak w kontekście kredytu w rachunku bieżącym, prowizje są zazwyczaj pobierane na bieżąco.
Różnice między kredytem w rachunku bieżącym a kredytem na rachunku kredytowym
Istnieją dwie podstawowe formy kredytu obrotowego:
- Kredyt w rachunku bieżącym (kredyt odnawialny)
- Kredyt na rachunku kredytowym
Kredyt w rachunku bieżącym działa na zasadzie debetu na koncie osobistym. Bank udostępnia limit kredytowy, który jest dodawany do salda rachunku bieżącego. Można z niego korzystać w ramach bieżącej działalności, a od wykorzystanej kwoty naliczane są odsetki. Spłata kredytu następuje automatycznie z wpływów na rachunek.
Kredyt na rachunku kredytowym polega na otwarciu specjalnego, dodatkowego konta kredytowego. Na to konto bank przelewa środki kredytowe, z których przedsiębiorca może korzystać. Spłata kredytu odbywa się zazwyczaj w regularnych ratach, na zasadach zbliżonych do kredytu gotówkowego.

Tabela porównawcza kredytu w rachunku bieżącym i kredytu na rachunku kredytowym:
| Cecha | Kredyt w rachunku bieżącym | Kredyt na rachunku kredytowym |
|---|---|---|
| Konto | Rachunek bieżący | Rachunek kredytowy (dodatkowe konto) |
| Dostęp do środków | Bezpośrednio z rachunku bieżącego | Z odrębnego rachunku kredytowego |
| Spłata | Automatyczna z wpływów na rachunek | W regularnych ratach |
| Ewidencja księgowa limitu | Brak odrębnej ewidencji | Wymaga odrębnej ewidencji |
| Wygoda | Wygodniejszy w bieżącym użytkowaniu | Mniej wygodny, wymaga zarządzania dodatkowym kontem |
Jak uzyskać kredyt obrotowy?
Aby ubiegać się o kredyt obrotowy, należy zgłosić się do banku oferującego taki produkt. Wymagania mogą się różnić w zależności od banku, ale zazwyczaj obejmują:
- Prowadzenie działalności gospodarczej przez określony czas (zwykle minimum rok).
- Posiadanie zdolności kredytowej.
- Brak zaległości w ZUS i US.
- Brak negatywnych wpisów w bazach dłużników.
Podczas składania wniosku o kredyt, bank może wymagać następujących dokumentów:
- Dowód osobisty.
- Dokumenty rejestrowe firmy (np. KRS, CEIDG).
- Dokumenty finansowe firmy (np. deklaracje podatkowe, bilans, rachunek zysków i strat).
- Wyciągi z rachunków bankowych.
Kredyt obrotowy a podatki
W kontekście podatkowym, zaciągnięcie kredytu obrotowego nie generuje przychodu podatkowego. Oznacza to, że samo otrzymanie kredytu nie podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym ani podatkiem VAT. Również gwarancje de minimis, które mogą zabezpieczać spłatę kredytu, nie stanowią dotacji pieniężnej i nie powodują powstania zobowiązań podatkowych.
Natomiast koszty finansowe kredytu, takie jak odsetki i prowizje, stanowią koszty uzyskania przychodów i mogą obniżyć podstawę opodatkowania podatkiem dochodowym.
Spłata kredytu obrotowego
Sposób spłaty kredytu obrotowego zależy od jego formy.
W przypadku kredytu w rachunku bieżącym, spłata następuje automatycznie z wpływów na rachunek. Gdy na konto wpływają środki, w pierwszej kolejności spłacany jest kredyt, a następnie odsetki. Kredyt odnawialny pozwala na wielokrotne korzystanie z limitu i jego spłatę w ramach okresu kredytowania.
Przykład spłaty kredytu w rachunku bieżącym:
- Firma posiada na rachunku bieżącym 50 000 zł.
- Bank przyznaje kredyt w rachunku bieżącym w wysokości 100 000 zł.
- Dostępna kwota na rachunku wynosi 150 000 zł.
- Firma wydaje 80 000 zł. Saldo rachunku wynosi 70 000 zł (nadal środki własne firmy).
- Firma wydaje kolejne 90 000 zł. Saldo rachunku wynosi -20 000 zł (wykorzystane 20 000 zł z kredytu). Naliczane są odsetki od kwoty 20 000 zł.
- Na rachunek wpływa 100 000 zł. W pierwszej kolejności spłacany jest kredyt 20 000 zł, następnie odsetki. Pozostała kwota 80 000 zł zwiększa saldo rachunku.
W przypadku kredytu na rachunku kredytowym, spłata odbywa się w regularnych ratach, zazwyczaj miesięcznych, zgodnie z harmonogramem ustalonym w umowie kredytowej.
Czym kierować się przy wyborze kredytu obrotowego?
Wybór odpowiedniego kredytu obrotowego powinien być podyktowany potrzebami i specyfiką działalności firmy. Warto wziąć pod uwagę następujące czynniki:
- Okres spłaty: Dłuższy okres spłaty oznacza niższe raty, ale wyższy całkowity koszt kredytu.
- Forma prawna firmy: Nie wszystkie banki oferują kredyty obrotowe dla wszystkich form prawnych.
- Wiek firmy: Nowo powstałe firmy mogą mieć trudności z uzyskaniem kredytu.
- Kwota kredytu: Należy dostosować kwotę kredytu do realnych potrzeb firmy.
- Opinie o banku: Warto sprawdzić opinie innych klientów o danym banku i ofercie kredytowej.
- Rankingi kredytów obrotowych: Pomocne w porównaniu ofert różnych banków.
Najczęściej zadawane pytania (FAQ)
Czy konto 13-0 „Rachunek bieżący” może wykazywać saldo Ma?
Tak, konto 13-0 „Rachunek bieżący” może wykazywać saldo Ma w przypadku korzystania z kredytu w rachunku bieżącym.
W której pozycji bilansu wykazać kredyt w rachunku bieżącym?
Kredyt w rachunku bieżącym wykazuje się w pasywach bilansu, w pozycji „Zobowiązania krótkoterminowe wobec pozostałych jednostek – kredyty i pożyczki”.
Jak księgować odsetki od kredytu w rachunku bieżącym?
Odsetki od kredytu w rachunku bieżącym księguje się na koncie kosztów finansowych (konto 75-1 „Koszty finansowe”) w korespondencji z kontem rachunku bieżącego (konto 13-0 „Rachunek bieżący”).
Czy kredyt obrotowy jest opodatkowany?
Samo zaciągnięcie kredytu obrotowego nie jest opodatkowane. Opodatkowaniu podlegają przychody generowane dzięki wykorzystaniu kredytu, a koszty finansowe kredytu stanowią koszty uzyskania przychodów.
Podsumowanie
Kredyt w rachunku bieżącym jest cennym narzędziem finansowym dla przedsiębiorstw, umożliwiającym zachowanie płynności i elastyczne zarządzanie finansami. Prawidłowe ujęcie kredytu w bilansie i księgach rachunkowych jest kluczowe dla rzetelności sprawozdawczości finansowej. Zrozumienie zasad księgowania i prezentacji kredytu obrotowego, a także różnic między jego formami, pozwala na świadome i efektywne wykorzystanie tego instrumentu w prowadzeniu działalności gospodarczej.
Jeśli chcesz poznać inne artykuły podobne do Kredyt w rachunku bieżącym w bilansie, możesz odwiedzić kategorię Księgowość.
