01/01/2022
Chodzież, urokliwe miasto powiatowe w województwie wielkopolskim, często nazywane jest "Szwajcarią Chodzieską". To malownicze określenie doskonale oddaje jego położenie – w kotlinie, otoczone wzgórzami i rozłożone nad trzema jeziorami: Miejskim (Chodzieskim), Karczewnik i Strzeleckim. Jednak Chodzież to nie tylko piękne krajobrazy. Miasto słynie z bogatej historii, tradycji przemysłu ceramicznego i wielu atrakcji, które przyciągają turystów z całej Polski.
Historia Chodzieży – od osady targowej do nowoczesnego miasta
Początki Chodzieży sięgają średniowiecza. Pierwotnie była to osada targowa, ważny punkt na szlaku handlowym z Gniezna do Ujścia. Pierwsze wzmianki o Chodzieży pochodzą z XV wieku – zapis z 1406 roku wymienia nazwę Chodzes, a z 1409 roku Chodzesz. Prawa miejskie Chodzież otrzymała w 1434 roku. Było to miasto prywatne, należące do potężnego rodu Pałuków.
W XVII i XVIII wieku miasto przeżywało rozkwit dzięki rozwojowi sukiennictwa. Do Chodzieży przybywali tkacze, co przyczyniło się do założenia tzw. Nowego Miasta, przeznaczonego dla nowych mieszkańców. Ten dynamiczny rozwój został jednak zahamowany przez rozbiory Polski.
Chodzież pod zaborami i w okresie międzywojennym
Po pierwszym rozbiorze Polski w 1772 roku Chodzież znalazła się pod panowaniem Prus. W latach 1807-1815, na krótko, miasto weszło w skład Księstwa Warszawskiego, namiastki polskiej państwowości. Jednak po 1818 roku ponownie znalazło się w granicach zaboru pruskiego, a jego niemiecka nazwa brzmiała Kolmar. W XIX wieku na terenie starego zamku chodzieskiego powstała fabryka porcelany, która dała początek słynnemu przemysłowi ceramicznemu miasta.
Powrót Chodzieży do Polski nastąpił po Powstaniu Wielkopolskim (1918–1919). Powstańcy zajęli miasto 8 stycznia 1919 roku, co zagwarantowało przyłączenie Chodzieży do odrodzonej Rzeczypospolitej. W dwudziestoleciu międzywojennym Chodzież zyskała przydomek „Czerwona Chodzież” ze względu na liczne strajki robotnicze, szczególnie w zakładach fajansu. W tym okresie miasto znajdowało się blisko granicy zachodniej – zaledwie około 12 km.
II Wojna Światowa i powojenny rozwój Chodzieży
Okres okupacji hitlerowskiej (1939–1945) był tragiczny dla Chodzieży. Zakończył się w styczniu 1945 roku, kiedy to miasto zostało wyzwolone przez żołnierzy radzieckich 1 Frontu Białoruskiego. Po wojnie Chodzież podniosła się z ruin. Odbudowano i rozbudowano zakłady fabryki porcelany, co nadało miastu charakter przemysłowy. W latach 70. i 80. XX wieku w chodzieskich zakładach ceramicznych pracowało około 3000 osób, co świadczy o skali przemysłu w tym okresie.
Przemysł ceramiczny – znak rozpoznawczy Chodzieży
Chodzież jest znana w całej Polsce, a nawet poza jej granicami, jako ważny ośrodek przemysłu ceramicznego. Tradycje ceramiczne miasta sięgają XIX wieku, kiedy to na terenach dawnego zamku powstała fabryka porcelany. Od tego czasu przemysł ceramiczny nieustannie się rozwijał, stając się kluczową gałęzią gospodarki Chodzieży.
Produkty z Chodzieży, w tym porcelana i fajans, cieszyły się i nadal cieszą dużym uznaniem. Charakteryzują się wysoką jakością, estetycznym wykonaniem i różnorodnością wzorów. Chodzieska ceramika zdobi stoły i wnętrza domów w całej Polsce. Współcześnie chodzieskie zakłady ceramiczne kontynuują tradycje, produkując wyroby zarówno użytkowe, jak i dekoracyjne.
Atrakcje turystyczne Chodzieży – co warto zobaczyć?
Chodzież, oprócz przemysłu ceramicznego, ma wiele do zaoferowania turystom. Malownicze położenie, bogata historia i zachowane zabytki sprawiają, że miasto jest atrakcyjnym celem podróży. Oto kilka miejsc, które warto odwiedzić w Chodzieży:
Kościół św. Floriana
Jednym z najważniejszych zabytków Chodzieży jest kościół św. Floriana, stojący w zachodniej pierzei rynku. Pochodzi z końca XV wieku, ale został przebudowany w stylu późnobarokowym. Wnętrze kościoła zachwyca bogatym wystrojem. Na szczególną uwagę zasługuje barokowy ołtarz główny z figurami apostołów wykonanymi w naturalnej wielkości. Kościół św. Floriana jest ważnym punktem na mapie zabytków Chodzieży i świadectwem bogatej historii miasta.
Rynek w Chodzieży
Chodzieski rynek zachował swój średniowieczny układ urbanistyczny z czasów lokacji miasta. Spacerując po rynku, można poczuć atmosferę dawnych czasów. Wizerunek rynku, oprócz przebudowy kościoła, zmieniły także kamienice, które dzisiaj zdobią plac w większości secesyjnymi i eklektycznymi elewacjami. Rynek jest sercem miasta, miejscem spotkań mieszkańców i turystów, gdzie odbywają się liczne wydarzenia kulturalne i społeczne.
Domy tkaczy
Przy ulicach Kościuszki i Wojska Polskiego zachowały się rzemieślnicze domy tkaczy. Te drewniane domy o konstrukcji szkieletowej i murowanej, wybudowane w XVIII i XIX wieku, są unikatową osobliwością w skali regionu. Domy tkaczy przypominają o czasach, kiedy sukiennictwo było ważną gałęzią gospodarki Chodzieży. Stanowią cenny element dziedzictwa kulturowego miasta.
Fragmenty zamku Potulickich
Przy ulicy Buszczaka, na terenach dawnej fabryki porcelitu, można oglądać fragmenty murów zamku Potulickich z przełomu XV i XVI wieku. Zamek ten był siedzibą rodu Potulickich, ważnej rodziny szlacheckiej w regionie. Choć z zamku zachowały się jedynie fragmenty murów, stanowią one cenne świadectwo przeszłości Chodzieży i przypominają o jej burzliwej historii.
Mogiła i pomnik Powstańców Wielkopolskich
Na cmentarzu przy ulicy Ujskiej znajduje się mogiła i pomnik Powstańców Wielkopolskich z lat 1918–1919. Pomnik upamiętnia bohaterów, którzy walczyli o przyłączenie Chodzieży do Polski. Jest to ważne miejsce pamięci narodowej i symbol patriotyzmu mieszkańców Chodzieży i regionu.
Wielkopolskie Questy – Szwajcaria Chodzieska
Dla osób chcących zwiedzać Chodzież w ciekawy i interaktywny sposób, miasto oferuje edukacyjną grę terenową z serii Wielkopolskie Questy – Szwajcaria Chodzieska. Quest to forma zabawy polegająca na rozwiązywaniu zagadek i wykonywaniu zadań, które prowadzą uczestników przez najciekawsze miejsca w mieście. Quest „Szwajcaria Chodzieska” to doskonały sposób na poznanie Chodzieży i jej atrakcji, szczególnie dla rodzin z dziećmi.
Ciekawostki o Chodzieży
- Chodzież jest miastem partnerskim niemieckiego miasta Norderstedt.
- W Chodzieży urodził się Roman Drews (1908–1977), wybitny chirurg, profesor Akademii Medycznej w Poznaniu.
- Miasto jest otoczone lasami i jeziorami, co stwarza doskonałe warunki do wypoczynku na łonie natury.
- Chodzież leży na Pojezierzu Chodzieskim, regionie słynącym z malowniczych jezior i krajobrazów.
Podsumowanie – dlaczego warto odwiedzić Chodzież?
Chodzież to miasto z duszą, które łączy w sobie bogatą historię, tradycję przemysłową i naturalne piękno. Malownicze położenie, liczne zabytki i atrakcje turystyczne sprawiają, że Chodzież jest idealnym miejscem na weekendowy wypad lub dłuższy urlop. Czy szukasz aktywnego wypoczynku nad jeziorem, chcesz poznać historię regionu, czy po prostu pragniesz odpocząć w urokliwym mieście – Chodzież z pewnością Cię nie zawiedzie. Odkryj "Szwajcarię Chodzieską" i zakochaj się w jej niepowtarzalnym klimacie!
Jeśli chcesz poznać inne artykuły podobne do Chodzież: Perła Wielkopolski - Co Warto Wiedzieć?, możesz odwiedzić kategorię Rachunkowość.